Шеърҳо
Пурхонандатарин шоирони муосир
Пурхонандатарин шеърҳо
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо, Норасида бодаи дар ҷом мемондем мо. Зан агар моро намебахшид умри ҷовидон, Бетахаллус, бенасаб, беном мемондем мо.
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд, Майли онро дар дилаш андохтанд. Пайи илм ҳамчу шамь бояд гудохт, Ки бе илм Худо натавон шинохт.
Дониш андар дил чароғи равшан аст
То ҷаҳон буд аз сари одам фароз, Кас набуд аз роҳи дониш бениёз. Мардумони бихрад андар ҳар замон, Роҳи донишро ба ҳар гуна забон.
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест, Қомати ту чашми ту абрӯйи ту дар ёд нест. Дар суроғат мезанам худро ба ҳар як кӯю дар, Чун, ки то имрӯз модар кӯйи
Таджикистан — мой родной край
Таджикистан — мой родной край, Цветёшь ты, словно дивный рай. Живётся вольно, преград нет, В сердцах свобода, как рассвет.
Худо гар парда бардорад
Худо гар парда бардорад зи рӯи кори одамҳо, Чӣ шодиҳо хӯрад барҳам, чӣ бозиҳо шавад расво. Яке хандад зи ободӣ, яке гиряд зи барбодӣ, Яке аз ҷон кунад шодӣ, яке
Биёед эй рафиқон дарс хонем
Биёед эй рафиқон дарс хонем, Ба бекорию нодони намонем. Ба олам ҳар касе бекор гардад, Ба чашми аҳли олам хор гардад.
Мо ҳеҷ, замона хеҷ, дунё ҳама ҳеҷ
Мо ҳеҷ, замона хеҷ, дунё ҳама ҳеҷ. Эй ҳеҷ, зи баҳри хеҷ бар ҳеҷ мапеч. Донӣ, ки зи одамӣ чӣ мемонаду бас? Меҳр асту муҳаббат асту боқӣ ҳама ҳеҷ!
Дӯстон, имшаб давои ҷони маҳзунам кунед
Дӯстон, имшаб давои ҷони маҳзунам кунед, Бар сарам афсонае хонеду афсунам кунед. Нест андуҳи маро бо дарди Маҷнун нисбате, Мешавам девона, гар нисбат ба Маҷнуна
Бани одам аъзои якдигаранд
"Бани одам аъзои якдигаранд", Ки акнун паи қатли якдигаранд. "Чу узве ба дард оварад рӯзгор", Дигар узвҳоро ба он як чӣ кор?
Ҷони ширин (қисми 1)
Ҷони ширин, ин қадар ҷангам макун, Ин қадар беҳуда дилтангам макун. Гашта-гашта дар сафар боз омадам,
Дӯст он бошад, ки гирад дасти дӯст
Дӯст он бошад, ки гирад дасти дӯст, Дар парешонҳолию дармондагӣ!
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ, Ҳар ҷо ки равӣ, азизу маҳрам бошӣ, Покиза шаву рост бизӣ, илм омӯз, То тоҷи сари наберагони Одам бошӣ.
Мақсад аз омадани мо талаби дидор аст
Мақсад аз омадани мо талаби дидор аст, Вар-на ин нону намак дар ҳама ҷо бисёр аст. Умр агар хуш гузарад, зиндагии ХИЗР(а) кам аст. Вар-на нохуш гузарад, ними на
Эй ашк оҳиста бирез, ки ғам зиёд аст
Эй ашк оҳиста бирез, ки ғам зиёд аст, Эй шамъ оҳиста бисӯз, ки шаб дароз аст. Имрӯз касе маҳрами асрори касе нест, Мо таҷриба кардем касе ёри касе нест.
Ба номи Худованди ҷону хирад
Ба номи Худованди ҷону хирад, К-аз ин бартар андеша барнагзарад. Худованди ному Худованди ҷой, Худованди рӯзидиҳ раҳнамоӣ.
Тоҷикистон
Тоҷикистон, Тоҷикистон, Ҳар куҷое рафтам аз оғӯши ту, Доманамро ман такидам раҳ ба раҳ дар ҳар қадам, Пойи худро раҳ ба раҳ то сарҳадат
Ғарибӣ кӯйи сахт аст, эй бародар
Ғарибӣ кӯйи сахт аст, эй бародар, Ғарибонро накӯ дору маёзор! Саҳар хестам, дари хона кушодам, Бидидам як ҷавоне хуфта бемор.
Дил ба даст овар, ки Ҳаҷҷи Акбар аст
Дил ба даст овар, ки Ҳаҷҷи Акбар аст, Аз ҳазорон каъба як дил беҳтар аст. Дил назаргоҳи Ҷалили Акбар аст, Каъба бунёди Халили Озар аст.
Падаре бо писаре гуфт ба қаҳр
Падаре бо писаре гуфт ба қаҳр, Ки ту одам нашавӣ ҷони падар. Ҳайфи он умр, ки ай бе сару по, Дар раҳи тарбиятат кардам сарф.
Дил ки ранҷид аз касе, хурсанд кардан мушкил аст
Дил ки ранҷид аз касе, хурсанд кардан мушкил аст. Шишаи бишкастаро пайванд кардан мушкил аст. Кӯҳро он бузурги метавон ҳамвор кард, Ҳарфи ноҳамворро ҳамвор кард
Бархез, то ниҳем сари худ ба пои дӯст
Бархез, то ниҳем сари худ ба пои дӯст, Ҷонро фидо кунем, ки сад ҷон фидои дӯст. Дар дӯстӣ мулоҳизаи маргу зист нест, Душман беҳ аз касе, ки намирад барои дӯст.
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад, Ба дониш дили пир барно бувад. Набошад касе бартар аз аҳли илм, Ки дониш ба инсон тавоно бувад.
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест!
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест! Бандагӣ гар шарт бошад, зиндагӣ даркор нест! Гар фишори душманон обат кунанд, мискин машав, Мард бош эй хастадил, шар
Лоиқ намеояд дигар.
Дар ин замин монанди ман Ошиқ намеояд дигар, Биншин ба рӯи чашми ман, Лоиқ намеояд дигар.
Ҳамаи шеърҳо
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Эй кош, нигоҳ бошаду гуфтор набошад
Эй кош, нигоҳ бошаду гуфтор набошад, То захми забон бар ҷумла ҷаҳон ёр набошад. Эй кош, ки дар сина фақат ишқ биҷӯшад, Дар дидаи мо сурати ағёр набошад.
Дар васияти подшоҳон
Шунидаам зи ҳакиме, ки подшоҳонро, Ба чанд тоифа бояд кушуд роҳи висол. Ҳама ҳунарвару донишпажӯҳу динпарвар, Ҳама суханвари санҷ идаву малеҳмақол.
Гаҳе оташ, гаҳе обам, гаҳе сулҳам, гаҳе ҷангам
(ғазали Дониш дар пайравӣ ба Ҷомӣ) Зи чашмаш мастаму аз он даҳан чун ғунча дилтангам, Ба-д-он мӯи миён роҳе наёбад синаи сангам. Расидан кай бувад мумкин аз ин
Шавам девона, он тифли парипайкар назад сангам
Шавам девона, он тифли парипайкар назад сангам, Дар ин андеша чун девонагон бо хеш дар ҷангам.
Илоҳӣ фалак хонумонат хароб,
Ту кардӣ ҷигарҳои моро кабоб! Илоҳӣ, фалак хоки гулшан шавӣ! Парешонтар аз хотири ман шавӣ!
Дӣ дар мақоми ҳайратам овард нуктае
Дӣ дар мақоми ҳайратам овард нуктае, Дар хуни дил кӣ буд, ки парвард нуктае. Зоҳид ба зуҳди хеш аҷаб ғарқа буду ман, Оҳе ба сар кашидам бас сард, нуктае...
Дурри ноёб аст Дониш оби чашми ошиқон
Он қадар рафтаст дар ҳаҷри ту об аз чашми ман, Сӯхтан шояд, ки омӯзад кабоб аз чашми ман. Гар чунин селоби ашк аз чашми ман ояд бурун, Оламе хоҳад шудан охир ха
Мо кори худ ба маслиҳати устод мекунем
Ҳарчанд ёди мо накунӣ, ёд мекунем, Таскини хотиру дили худ шод мекунем, Ширин агарчи гӯш ба фарёди мо накард, Як нола ҳам ба хотири Фарҳод мекунем,
Мухаммаси Дониш бар ғазали Носир
“Ло зола зиллу давлатикум, ё Ула-ал-камол”, Бар фарқи хастагони ту модома моҳу сол, Ҳарчанд бандаро набувад қуввату маҳол, Дардо умед аз карами Ҳайи зул-ҷалол!,
Зоғро бар ҷои булбул, хорро бар ҷои гул
Такя бар тахти чаман зад шоҳиди раънои гул, Андалеби бенаво то сар ниҳад дар пои гул. Хор-хори ишқи гул дар синаи мо ҷо гирифт, Андалебонанд доим толиби маъвои
Ончунон ғафлати мо бурда ба ҷое, ки мапурс.
Ҳала, эй ҷон ба куҷо меравӣ аз дасти аҷал, Аз азал омадаӣ бандаи побасти аҷал! Моҳии сӯхтаҷон, чанд ба худ мепечӣ, Кӯ туро ҳилаи берун шудан аз дасти аҷал?
Гови чанбаршохи Шокир хуш биғуррад чун паланг
(танзу ҳазл) Гови чанбаршохи Шокир хуш биғуррад чун паланг, Абдуқодир хирси худ донам ба саҳро чун маланг. Чун Сулаймон ҳукмашон ҷорӣ ба ҳар деву парӣ,
Моро дар ин замона набошад касе ҳариф
Рафта баҳору монда ба ҳангомае хариф, Моро дар ин замона набошад касе ҳариф. Ҳарчанд хоҷа фарбеҳу зифт аст дар назар, Аз дил нигоҳкун, чӣ қадар нозуку наҳиф.
Май хӯрдану нишастан бо мункирон ғалат
Май хӯрдану нишастан бо мункирон ғалат, Уфтодани шикастадилонро ҳамон ғалат. Шарҳи висол кардан бар ошиқон лазиз, Дури(й) фироқ гуфтан бар ғофилон ғалат.
Дар базм ҷо гирифтан, бе маҳвашон ғалат
Рафтан ба сӯи майкада бе майкашон ғалат, Дар базм ҷо гирифтан, бе маҳвашон ғалат. Бе ҷон ба васли ёр расидан бувад муҳол, Бе нола пеши гул шудан аз булбулон ғал
Аз ҳирс ҳеҷ кас ба мақоме намерасад
Ё раб, ба ҳеҷ кас надиҳӣ обрӯи ҳирс, Дар ҷӯи ҳеҷ кас наравад оби ҷӯи ҳирс. Ҳарчанд ҷои сулҳ бувад лар мазоқи халқ, Санге бизан ба қаҳру ғазаб дар сабӯи ҳирс!
Давре ба сар расида, ки бишнав маноқибаш
Давре ба сар расид, ки бишнав маноқибаш, Не қадру манзалат ба сухан, не ба соҳибаш, Пурсидамаш зи қозиву мегуфт ноибаш, Он беҳ, ки аҳли фазл нишинанд тойибаш,
Обистан аст духти замин аз фуюзи дай
Нагзашта файзи бори саҳоби карам ҳанӯз, Хобида аст лолаву гул дар адам ҳанӯз. Ҳут асту мавти сабза ба зери замин дафин, Нагзашта офтоб зи абри дижам ҳанӯз.
марсияи Дониш дар сӯги фарзанд
Рафтӣ чун аз барам, эй сарви хиромони падар, Булбули рӯҳ парида зи гулистони падар. Тоқи абрӯи ту то дур шуда аз назарам, Тоқатам тоқ шуд, эй сарви хиромони пад
Ҳарфе зи дӯст гӯӣ, ки бошад зи ҷон лазиз
Ҳарфе зи дӯст гӯӣ, ки бошад зи ҷон лазиз, Лутфаш лазиз бошаду қаҳраш аз он лазиз! Гар ёр бо ту бошаду дар ҳар куҷо бувад, Васлаш лазиз бошаду ҳаҷраш аз он лазиз
Он кӣ бо ман дар сухан худро баробар мекунад
Он кӣ бо ман дар сухан худро баробар мекунад, Поймардӣ кай тавонад, хок бар сар мекунад! Мулки донишро зи бас тасхир пардозам ба килк, Бенавои хомаам кори тавон
Озода рав, ки хиттаи олам басест танг
Дар баҳр агар ту об наёбӣ, марав ба сар, Бо лутфи ӯ паноҳбар, аз баҳр даргузар! Дастури ақли кулл ба ту роҳе намедиҳад, Аз ҷузв парда соз ба худ, пардаро мадар!
Андак караме фармуд, андӯҳ фаровон рафт
Андак караме фармуд, андӯҳ фаровон рафт, Аз як назари лутфаш сад мушкилам осон шуд. То сарви хиромонаш дар ҷивагарӣ омад, Мурғи дили ҷонбозон чун қумрии нолон ш
Мухаммаси Дониш бар ғазали ҳазрати Мавлавӣ Ҷомӣ
То чашми гуҳарборам бар чеҳраи хубон шуд, Ҳар қатра зи ашки ман сад лаҷҷаи Уммон шуд, Чун рӯи туро дидам, аз ман сару сомон шуд, То дидаи хунборам бар орази ҷон
Рамзошнои маънӣ ҳар хирасар набошад
Рамзошнои маънӣ ҳар хирасар набошад, Табъи салим фарз аст, ирс аз падар набошад. Аз саъй худ надорем чашми умед ҳаргиз, Як зарра лутфи Эзид, гар коргар набошад!