Шеърҳо
Пурхонандатарин шоирони муосир
Пурхонандатарин шеърҳо
Дониш андар дил чароғи равшан аст
То ҷаҳон буд аз сари одам фароз, Кас набуд аз роҳи дониш бениёз. Мардумони бихрад андар ҳар замон, Роҳи донишро ба ҳар гуна забон.
Забони модарӣ
Ҳарчи ӯ аз моли дунё дошт, дод, Хиттаи Балху Бухоро дошт, дод, Суннати волою девон дошт, дод, Тахти Сомон дошт, дод.
Таджикистан — мой родной край
Таджикистан — мой родной край, Цветёшь ты, словно дивный рай. Живётся вольно, преград нет, В сердцах свобода, как рассвет.
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо, Норасида бодаи дар ҷом мемондем мо. Зан агар моро намебахшид умри ҷовидон, Бетахаллус, бенасаб, беном мемондем мо.
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд, Майли онро дар дилаш андохтанд. Пайи илм ҳамчу шамь бояд гудохт, Ки бе илм Худо натавон шинохт.
Шикоят аз пирӣ
Маро бисуду фурӯ рехт ҳарчи дандон буд, Набуд дандон, ло, бал чароғи тобон буд. Сапеди симрада буду дурру марҷон буд, Ситораи саҳарӣ буду қатраи борон буд!
Ҳар бод, ки аз суйи Бухоро ба ман ояд
Ҳар бод, ки аз суйи Бухоро ба ман ояд, Бо буйи гулу мушку насими суман ояд. Бар ҳар зану ҳар мард куҷо барвазад он бод?! Гӯйӣ, магар он бод ҳаме аз Хутан ояд.
Муаллим
Шеъре ба номи некат, омӯзгор, дорам, Дар анҷуман ба дастат чун туҳфае супорам, Баҳри сипоси хотир дастат ҳамефишорам, Миннатпазирам аз ту доим ба рӯзгорам.
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест, Қомати ту чашми ту абрӯйи ту дар ёд нест. Дар суроғат мезанам худро ба ҳар як кӯю дар, Чун, ки то имрӯз модар кӯйи
Офтобо, бори дигар хонаро пурнур кун
Офтобо, бори дигар хонаро пурнур кун, Дӯстонро шод гардон, душманонро кӯр кун! Аз паси кӯҳе барову сангҳоро лаъл соз, Бори дигар ғӯраҳоро пухтаву ангур кун!
Одамият
Тани одамӣ шариф аст ба ҷони одамият, На ҳамин либоси зебост нишони одамият! Агар одамӣ ба чашм асту даҳону гӯшу бинӣ, Чӣ миёни нақши девору миёни одамият!
Ватан сар мешавад аз гоҳвора
Ватан сар мешавад аз гоҳвора, Зи шири поку аз пистони модар. Ватан сар мешавад аз он тавора, Ки онро сохта дастони модар.
Биёед эй рафиқон дарс хонем
Биёед эй рафиқон дарс хонем, Ба бекорию нодони намонем. Ба олам ҳар касе бекор гардад, Ба чашми аҳли олам хор гардад.
Забон гумкарда
Ҳар ки дорад дар ҷаҳон гумкардае, Дар замину дар замон гумкардае. Ин нишон гумкардаеву дигаре, Хештанро бенишон гумкардае.
Мо ҳеҷ, замона хеҷ, дунё ҳама ҳеҷ
Мо ҳеҷ, замона хеҷ, дунё ҳама ҳеҷ. Эй ҳеҷ, зи баҳри хеҷ бар ҳеҷ мапеч. Донӣ, ки зи одамӣ чӣ мемонаду бас? Меҳр асту муҳаббат асту боқӣ ҳама ҳеҷ!
Ҷони ширин (қисми 1)
Ҷони ширин, ин қадар ҷангам макун, Ин қадар беҳуда дилтангам макун. Гашта-гашта дар сафар боз омадам,
Эй ашк оҳиста бирез, ки ғам зиёд аст
Эй ашк оҳиста бирез, ки ғам зиёд аст, Эй шамъ оҳиста бисӯз, ки шаб дароз аст. Имрӯз касе маҳрами асрори касе нест, Мо таҷриба кардем касе ёри касе нест.
Бӯи ҷӯи Мӯлиён
Бӯи Ҷӯи Мӯлиён ояд ҳаме, Ёди ёри меҳрубон ояд ҳаме. Реги Омуву дурушти роҳи ӯ, Зери поям парниён ояд ҳаме.
Эй қавми ба Ҳаҷ рафта, куҷоед, куҷоед
Эй қавми ба Ҳаҷ рафта, куҷоед, куҷоед? Маъшуқ ҳамин ҷост, биёед, биёед. Маъшуқи ту ҳамсояву девор ба девор, Дар бодия саргашта шумо дар чӣ ҳавоед.
Хандаи лола
Бихандад лола бар саҳро, Ба сони чеҳраи Лайло. Бигиряд абр бар гардун, Ба сони дидаи Маҷнун.
Ҳаққи устод аз падар беш аст
Ҳаққи устод аз падар беш аст В-аз падар устод дар пеш аст. Гар падар аз ҳаёт баҳра диҳад, Устод аз наҷот баҳра диҳад.
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ, Ҳар ҷо ки равӣ, азизу маҳрам бошӣ, Покиза шаву рост бизӣ, илм омӯз, То тоҷи сари наберагони Одам бошӣ.
Худо гар парда бардорад
Худо гар парда бардорад зи рӯи кори одамҳо, Чӣ шодиҳо хӯрад барҳам, чӣ бозиҳо шавад расво. Яке хандад зи ободӣ, яке гиряд зи барбодӣ, Яке аз ҷон кунад шодӣ, яке
Шони муаллим
Баланд аст аз фалак шони муаллим, Бувад ҷонбахши мо ҷони муаллим. Набошад неъмате дар ҳар ду олам Ҳалол аз пораи нони муаллим.
Тоҷикистон
Тоҷикистон, Тоҷикистон, Ҳар куҷое рафтам аз оғӯши ту, Доманамро ман такидам раҳ ба раҳ дар ҳар қадам, Пойи худро раҳ ба раҳ то сарҳадат
Ҳамаи шеърҳо
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
486. БОЗОМАДАНИ ГУШТОСП БО ЗАРИР
Ҷаҳонҷӯй Гуштосп пуроб чашм Ҳаме ронд пеш - андарун пур зи хашм. Ҳаме тохт, то пеши Кобул расид, Дарахту гулу сабзаву об дид.
485. РАФТАНИ ГУШТОСП АЗ ПЕШИ ЛӮҲРОСП БА ХАШМ
Ду фарзанд будаш ба сони ду моҳ Сазовори шоҳиву тахту кулоҳ. Яке ном Гуштосп, дигар Зарир, Ки зер оваридӣ сари наррашер.
484. ОТАШКАДА СОХТАНИ ЛӮҲРОСП БА БАЛХ
Чу Лӯҳросп биншаст бар тахти оҷ, Ба сар барниҳод он дилафрӯз тоҷ, Ҷаҳонофаринро ситоиш гирифт, Ниёиш варо дар физоиш гирифт.
Дунёи фонӣ
Бигзарам гар аз ҷаҳон, ёдам кунед, Бо дуои хайр ҳам шодам кунед. З-он ки ман ҳам муддате будам канор, Ҳар гаҳе ёд ореду дуоям кунед.
Шеърҳои Ҷавобияи ман
Абубакро, ҳарфи ту оинаи айём буд, Дар миёни аҳли олам нолаи ноком буд. То муҳаббат зинда бошад, зинда бошад одамӣ, Бе вафову меҳрубонӣ, зиндагонӣ ноком буд.
Гарчи оби рафта боз ояд ба рӯд
Гарчи оби рафта боз ояд ба рӯд, Моҳии бечора аммо мурда буд! **** Бахт дер ояд вале аз роҳ дер,
Эй кош, нигоҳ бошаду гуфтор набошад
Эй кош, нигоҳ бошаду гуфтор набошад, То захми забон бар ҷумла ҷаҳон ёр набошад. Эй кош, ки дар сина фақат ишқ биҷӯшад, Дар дидаи мо сурати ағёр набошад.
Дар васияти подшоҳон
Шунидаам зи ҳакиме, ки подшоҳонро, Ба чанд тоифа бояд кушуд роҳи висол. Ҳама ҳунарвару донишпажӯҳу динпарвар, Ҳама суханвари санҷ идаву малеҳмақол.
Гаҳе оташ, гаҳе обам, гаҳе сулҳам, гаҳе ҷангам
(ғазали Дониш дар пайравӣ ба Ҷомӣ) Зи чашмаш мастаму аз он даҳан чун ғунча дилтангам, Ба-д-он мӯи миён роҳе наёбад синаи сангам. Расидан кай бувад мумкин аз ин
Шавам девона, он тифли парипайкар назад сангам
Шавам девона, он тифли парипайкар назад сангам, Дар ин андеша чун девонагон бо хеш дар ҷангам.
Илоҳӣ фалак хонумонат хароб,
Ту кардӣ ҷигарҳои моро кабоб! Илоҳӣ, фалак хоки гулшан шавӣ! Парешонтар аз хотири ман шавӣ!
Дӣ дар мақоми ҳайратам овард нуктае
Дӣ дар мақоми ҳайратам овард нуктае, Дар хуни дил кӣ буд, ки парвард нуктае. Зоҳид ба зуҳди хеш аҷаб ғарқа буду ман, Оҳе ба сар кашидам бас сард, нуктае...
Дурри ноёб аст Дониш оби чашми ошиқон
Он қадар рафтаст дар ҳаҷри ту об аз чашми ман, Сӯхтан шояд, ки омӯзад кабоб аз чашми ман. Гар чунин селоби ашк аз чашми ман ояд бурун, Оламе хоҳад шудан охир ха
Мо кори худ ба маслиҳати устод мекунем
Ҳарчанд ёди мо накунӣ, ёд мекунем, Таскини хотиру дили худ шод мекунем, Ширин агарчи гӯш ба фарёди мо накард, Як нола ҳам ба хотири Фарҳод мекунем,
Мухаммаси Дониш бар ғазали Носир
“Ло зола зиллу давлатикум, ё Ула-ал-камол”, Бар фарқи хастагони ту модома моҳу сол, Ҳарчанд бандаро набувад қуввату маҳол, Дардо умед аз карами Ҳайи зул-ҷалол!,
Зоғро бар ҷои булбул, хорро бар ҷои гул
Такя бар тахти чаман зад шоҳиди раънои гул, Андалеби бенаво то сар ниҳад дар пои гул. Хор-хори ишқи гул дар синаи мо ҷо гирифт, Андалебонанд доим толиби маъвои
Ончунон ғафлати мо бурда ба ҷое, ки мапурс.
Ҳала, эй ҷон ба куҷо меравӣ аз дасти аҷал, Аз азал омадаӣ бандаи побасти аҷал! Моҳии сӯхтаҷон, чанд ба худ мепечӣ, Кӯ туро ҳилаи берун шудан аз дасти аҷал?
Гови чанбаршохи Шокир хуш биғуррад чун паланг
(танзу ҳазл) Гови чанбаршохи Шокир хуш биғуррад чун паланг, Абдуқодир хирси худ донам ба саҳро чун маланг. Чун Сулаймон ҳукмашон ҷорӣ ба ҳар деву парӣ,
Моро дар ин замона набошад касе ҳариф
Рафта баҳору монда ба ҳангомае хариф, Моро дар ин замона набошад касе ҳариф. Ҳарчанд хоҷа фарбеҳу зифт аст дар назар, Аз дил нигоҳкун, чӣ қадар нозуку наҳиф.
Май хӯрдану нишастан бо мункирон ғалат
Май хӯрдану нишастан бо мункирон ғалат, Уфтодани шикастадилонро ҳамон ғалат. Шарҳи висол кардан бар ошиқон лазиз, Дури(й) фироқ гуфтан бар ғофилон ғалат.
Дар базм ҷо гирифтан, бе маҳвашон ғалат
Рафтан ба сӯи майкада бе майкашон ғалат, Дар базм ҷо гирифтан, бе маҳвашон ғалат. Бе ҷон ба васли ёр расидан бувад муҳол, Бе нола пеши гул шудан аз булбулон ғал
Аз ҳирс ҳеҷ кас ба мақоме намерасад
Ё раб, ба ҳеҷ кас надиҳӣ обрӯи ҳирс, Дар ҷӯи ҳеҷ кас наравад оби ҷӯи ҳирс. Ҳарчанд ҷои сулҳ бувад лар мазоқи халқ, Санге бизан ба қаҳру ғазаб дар сабӯи ҳирс!
Давре ба сар расида, ки бишнав маноқибаш
Давре ба сар расид, ки бишнав маноқибаш, Не қадру манзалат ба сухан, не ба соҳибаш, Пурсидамаш зи қозиву мегуфт ноибаш, Он беҳ, ки аҳли фазл нишинанд тойибаш,
Обистан аст духти замин аз фуюзи дай
Нагзашта файзи бори саҳоби карам ҳанӯз, Хобида аст лолаву гул дар адам ҳанӯз. Ҳут асту мавти сабза ба зери замин дафин, Нагзашта офтоб зи абри дижам ҳанӯз.
марсияи Дониш дар сӯги фарзанд
Рафтӣ чун аз барам, эй сарви хиромони падар, Булбули рӯҳ парида зи гулистони падар. Тоқи абрӯи ту то дур шуда аз назарам, Тоқатам тоқ шуд, эй сарви хиромони пад