Низомии Ганҷавӣ
1141 - 1209Низомии Ганҷавӣ аз бузургтарин шоирони асри XII форсу тоҷик аст. Ӯ бештар бо «Хамса»-и машҳури худ шинохта мешавад, ки аз панҷ достони ишқӣ ва ахлоқӣ иборат аст, аз ҷумла «Лайливу Маҷнун» ва «Хусраву Ширин». Эҷодиёти Низомӣ бо забони баланд, мазмунҳои инсонпарварона ва тасвири амиқи ишқу ахлоқ дар адабиёти классикӣ ҷойгоҳи устувор дорад.
Осор
Ғофил манишин, на вақти бозист
Он рӯз, ки ҳафтсола будӣ, Чун гул ба чаман ҳавола будӣ. В-ак...
Ҷавон гарчи шоҳи далерон бувад
Ҷавон гарчи шоҳи далерон бувад, Гаҳи чора мӯҳтоҷи пирон бува...
Ду дил як шавад, бишканад кӯҳро
Ду дил як шавад, бишканад кӯҳро, Парокандагӣ орад андӯҳро....
Хирад аст он, к-аз ӯ расад ёрӣ
Хирад аст он, к-аз ӯ расад ёрӣ, Ҳама дорӣ, агар хирад дорӣ....
Ҳар кӣ дар ӯ ҷавҳари доноияст
Ҳар кӣ дар ӯ ҷавҳари доноияст, Бар ҳама кораш тавоноияст....
Ҷон чароғ асту ақл равғани ӯ
Ҷон чароғ асту ақл равғани ӯ, Ақл ҷон асту дониш аст тани ӯ....
Падаре бо писаре гуфт ба қаҳр
Падаре бо писаре гуфт ба қаҳр, Ки ту одам нашавӣ ҷони падар...
Ҷунбиши аввал, ки қалам баргирифт
Ҷунбиши аввал, ки қалам баргирифт, Ҳарфи нахустин зи сухан д...
Бартарин сухани манзум аз Мансур
Чунки насахта сухани сарсарӣ, Ҳаст бари гавҳариён гавҳарӣ. Н...
Ҳикояти Нӯшервон бо вазири худ
Сайдкунон маркаби Нӯширвон Дур шуд аз кавкабаи хусравон. Мун...
Ҳикоёти Сулаймон бо деҳқон
Рӯзе аз он ҷо, ки фароғӣ расид, Боди Сулаймон ба чароғе раси...
Достони пиразан бо султон Санҷар
Пиразанеро ситаме даргирифт, Даст зад домани Санҷар гирифт, ...
Достони пири хиштзан
Дар тарафи Шом яке пир буд, Чун парӣ аз халқ тарафгир буд. П...
Достони Фаридун бо оҳу
Субҳдаме бо ду-се аҳли дарун Рафт Фаридун ба тамошо бурун. Ч...
Достони мевафурӯш ва рӯбоҳ
Мевафурӯше, ки Яман ҷош буд, Рӯбаҳаке хозини колош буд. Чашм...
Достони ду ҳакими мутанозеъ
Бо ду ҳаким аз сари ҳамхонагӣ Шуд сухане чанд зи бегонагӣ. Л...
Достони ҳоҷӣ ва суфӣ
Каъбараве азми раҳ оғоз кард, Қоидаи каъбаравон соз кард. З-...
Достони подшоҳи золим ва марди ростгӯй
Подшоҳе буд раиятшикан, В-аз сари ҳуҷҷат шуда Ҳуҷҷоҷфан. Ҳар...
Достони маликзодаи ҷавон ва душманони пир
Қисса шунидам, ки дар ақсои Марв Буд маликзода ҷавоне чу сар...
Достони кӯдаки маҷруҳ
Кӯдаке аз ҷумлаи озодагон Рафт бурун бо ду-се ҳамзодагон, По...
Достони Ҷамшед бо хоссагии маҳрам
Хоссагие маҳрами Ҷамшед буд, Хостар аз моҳ ба хуршед буд. Ко...
Достони Ҳоррунурашид бо Ҳаҷҷом
Даври хилофат чу ба Ҳорун расид, Рояти Аббос ба гардун расид...
Достони булбул ва боз
Дар чамани боғ чу гулбун шукуфт, Булбуле бо боз даромад ба г...
Достони пир ва мурид
Раҳраве аз ҷумлаи пирони кор Мешуду бо пир муриде ҳазор. Пир...
Достони мӯбади соҳибназар
Мӯбаде аз кишвари Ҳиндустон Раҳгузаре кард сӯйи бӯстон. Марҳ...
