Умари Хайём
1048 - 1131Умари Хайёми Нишопурӣ файласуф, риёзидон ва шоири маъруф мебошад. Рубоиёти ӯ бо андешаҳои амиқи фалсафӣ, маънии зиндагӣ ва озодандешӣ шинохта мешаванд.
Мавзӯъҳои шеърҳо
13 тегТавсияи мо барои шиносоӣ бо Умари Хайём
Эй дӯст, биё, то ғами фардо нахӯрем
Эй дӯст, биё, то ғами фардо нахӯрем, В-ин якдама умрро ғанимат шумарем. Фардо, ки аз ин дайри куҳан даргузарем, Бо ҳафтҳазорсолагон сарбасарем.
Дунё маталаб, ки дар талаб мемирӣ
Дунё маталаб, ки дар талаб мемирӣ, Аз рӯз макун шиква, ки шаб мемирӣ. Бо оби дари хона қаноат бинамо, Дарё маталаб, ки ташналаб мемирӣ.
Ё раб! Ту гилам сириштаӣ, ман чӣ кунам?
Ё раб! Ту гилам сириштаӣ, ман чӣ кунам?! Пашму касабам ту риштаӣ, ман чӣ кунам?! Ҳар неку баде, ки ояд аз ман ба вуҷуд, Ту бар сари ман навиштаӣ, ман чӣ кунам?!
Эй дил чӣ кунам Худо чунин мехоҳад
Эй дил чӣ кунам Худо чунин мехоҳад, Неъмат ҳама бар душмани дин мехоҳад. Фиръавни лаъин нишаста бар тахти зарин, Мусо зи Худо нони ҷавин мехоҳад.
Бар кӯзагаре парер кардам гузаре
Бар кӯзагаре парер кардам гузаре. Аз хок ҳаменамуд ҳар дам ҳунаре. Ман дидам, агар надид ҳар бебасаре, Хоки падарон дар кафи ҳар кӯзагаре.
Гар бар фалакам даст будӣ чун Яздон
Гар бар фалакам даст будӣ чун Яздон, Бардоштаме ман ин фалакро зи миён. Аз нав фалаке чунон дигар сохтаме, К-озода ба коми дил расидӣ осон.
Гӯянд биҳишту ҳуру ъин хоҳад буд
Гӯянд биҳишту ҳуру ъин хоҳад буд, Он ҷо майи нобу ангубин хоҳад буд. Гар мо маю маъшуқпарастем, равост, Чун оқибати кор ҳамин хоҳад буд!
Осор
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Эй, он ки натиҷаи чаҳору ҳафтӣ
Эй, он ки натиҷаи чаҳору ҳафтӣ, В-аз ҳафту чаҳор доим андар ...
Ин ду-серӯза навбати умр гузашт
Ин ду-серӯза навбати умр гузашт, Чун об ба ҷӯйбору чун бод ...
Эй вой бар он дил, ки дар ӯ сӯзе нест
Эй вой бар он дил, ки дар ӯ сӯзе нест, Савдозадаи меҳри дила...
Ҳар косаи май, ки бар кафи махмурест
Ҳар косаи май, ки бар кафи махмурест, Рухсораи мастеву лаби ...
Ин баҳри вуҷуд омаду берун зи нуҳуфт
Ин баҳри вуҷуд омаду берун зи нуҳуфт, Кас нест, ки ин гавҳар...
Ногоҳ бувад аз ин ҷаҳонат бибаранд
Ногоҳ бувад аз ин ҷаҳонат бибаранд, Аз ҳалқаи ҷамъи дӯстонат...
Ин мазраи умр аз нишот омада пок
Ин мазраи умр аз нишот омада пок, Деҳқони аҷал накошта ҷуз т...
Чандин ғами беҳуда махӯр, шод бизӣ
Чандин ғами беҳуда махӯр, шод бизӣ, В-андар раҳи бедод ту б...
Чун огаҳӣ, эй дӯст, зи ҳар асроре
Чун огаҳӣ, эй дӯст, зи ҳар асроре, Чандин чӣ хури ба беҳуда...
Донӣ, ки сапедадам хурӯси саҳарӣ
Донӣ, ки сапедадам хурӯси саҳарӣ, Ҳар лаҳза чаро ҳамекунад н...
З-он кӯзаи май, ки нест дар вай зараре
З-он кӯзаи май, ки нест дар вай зараре, Пур кун қадаҳе, бих...
Ҳоли дили хастаи гадо медонӣ
Ҳоли дили хастаи гадо медонӣ, В-ин дарди дили маро даво мед...
Пок аз одам омадему нопок шудем
Пок аз одам омадему нопок шудем, Шодон ба дар омадему ғамно...
Бо нафс ҳамеша дар набардам, чӣ кунам?
Бо нафс ҳамеша дар набардам, чӣ кунам? В-аз кардаи хештан б...
Ин чархи фалак, ки дар ӯ ҳайронем
Ин чархи фалак, ки дар ӯ ҳайронем, Фонуси хаёл аз ӯ мисоле ...
Одамиро шод кардан он қадар душвор нест
Одамиро шод кардан он қадар душвор нест, Ғайри як ҳарфи нак...
Эй чарх, зи гардиши ту хурсанд наям
Эй чарх, зи гардиши ту хурсанд наям, Озодам кун, ки лоиқи б...
Аз бода шавад такаббур аз сарҳо кам
Аз бода шавад такаббур аз сарҳо кам, В-аз бода шавад кушода...
Хайём, агар зи бода масти, хуш бош
Хайём, агар зи бода масти, хуш бош, Гар бо санаме даме ниша...
Эй дил маталаб зи дигарон марҳами хеш
Эй дил маталаб зи дигарон марҳами хеш, Худ бош ба ҳар дарди...
Бисёр бигаштем ба гирди дару дашт
Бисёр бигаштем ба гирди дару дашт, Аз гаштани мо кори чаҳон...
Бартар зи сипеҳр хотирам рӯзи нахуст
Бартар зи сипеҳр хотирам рӯзи нахуст Лавҳу қаламу биҳишту д...
Ин мазрааи гул, ки куништи ману туст
Ин мазрааи гул, ки куништи ману туст, Рузе ду-се дузаху биҳ...
Эй марди хирад, ҳадиси фардо ҳавас аст
Эй марди хирад, ҳадиси фардо ҳавас аст, Дар даҳр задан лофи...
Эй май, лаби лаъли ёр медор ба даст
Эй май, лаби лаъли ёр медор ба даст, З-он рӯй, ки шигарф дор...
