Абулқосими Фирдавсӣ
940 - 1020Фирдавсӣ муаллифи «Шоҳнома» ва аз сутунҳои адабиёти форсӣ-тоҷикӣ аст. Ӯ бо достонҳои қаҳрамонӣ забон ва фарҳанги бостониро зинда нигоҳ дошт.
Осор
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад, Ба дониш дили пир барно бува...
Ба номи Худованди ҷону хирад
Ба номи Худованди ҷону хирад, К-аз ин бартар андеша барнагза...
Пайғоми ватандорӣ
Зи баҳри диёри азизат бикӯш, Ба фарҳангу ному нишонаш биҷӯш....
Ҳамон дӯстӣ бо касе кун баланд
Ҳамон дӯстӣ бо касе кун баланд, Ки бошад ба сахтӣ туро ёрман...
Хирадманд бошу беозор бош
Хирадманд бошу беозор бош, Ҳамеша забонро нигаҳдор бош....
Баду нек монад зи мо ёдгор
Баду нек монад зи мо ёдгор, Ту тухми бадӣ, то тавонӣ, макор!...
Касе, к-ӯ хирадро надорад ба пеш
Касе, к-ӯ хирадро надорад ба пеш, Дилаш гардад аз кардаи хеш...
Хирад парварад ҷони донандагон
Хирад парварад ҷони донандагон, Хирад раҳ намояд ба хонандаг...
Биё, то ҷаҳонро ба бад наспорем
Биё, то ҷаҳонро ба бад наспорем, Ба кӯшиш ҳама дасти некӣ ба...
Далеру хирадманду ҳушёр бош
Далеру хирадманду ҳушёр бош, Ба пос андарун сахт бедор бош!...
Чу доно туро душмани ҷон бувад
Чу доно туро душмани ҷон бувад, Беҳ аз дӯстмарде, ки нодон б...
Биноҳои обод гардад хароб
Биноҳои обод гардад хароб, Зи борону аз тобиши офтоб. Пай аф...
Гуфтор андар ситоиши хирад
Кунун, эй хирадманд, арҷи хирад Бад-ин ҷойгаҳ гуфтан андарху...
Гуфтор дар офариниши олам
Зи оғоз бояд, ки донӣ дуруст, Сари мояи гавҳарон аз нахуст. ...
Гуфтор андар офариниши мардум
Чу з-ин бигзарӣ, мардум омад падид, Шуд ин бандҳоро саросар ...
Гуфтор андар офариниши офтоб
Зи ёқути сурх аст чархи кабуд, На аз боду обу на аз гарду ду...
Дар офариниши моҳ
Чароғест мар тирашабро басеч, Ба бад то тавонӣ, ту ҳаргиз ма...
Ситоиши пайғамбар ва ёронаш
Туро донишу дин раҳонад дуруст, Раҳи растагорӣ бибояд-т ҷуст...
Гуфтор андар фароҳам овардани Шоҳнома
Сухан гуфта шуд, гуфтанӣ ҳам намонд, Ман аз гуфта хоҳам яке ...
Достони дақиқии шоир
Чу аз дафтар ин достонҳо басе Ҳаме хонд хонанда бар ҳар касе...
Гуфтор дар бунёд ниҳодани китоб
Дили равшани ман чу баргашт аз ӯй, Сӯи тахти шоҳи ҷаҳон кард...
Андар ситоиши Абӯмансур ибни Муҳаммад
Бад-ин нома чун даст кардам дароз, Яке меҳтаре буд гарданфар...
Андар ситоиши султон Маҳмуд
Яке панди он шоҳ ёд оварам, Зи кажжӣ равон сӯи дод оварам. М...
Оғози достон
Сухангӯй деҳқон чӣ гӯяд нахуст, Ки тоҷи бузургӣ ба гетӣ кӣ ҷ...
Кушта шудани Сиёмак бар дасти дев
Сухан чун ба гӯши Сиёмак расид Зи кирдори бадхоҳ деви палид,...
