Носири Хусрав
1004 - 1088Носири Хусрав шоир, мутафаккир ва сайёҳи бузурги асри XI мебошад. Осори ӯ бо ҳикмати иҷтимоӣ, ахлоқ ва андешаи фалсафӣ дар адабиёти мо аҳамияти хоса дорад.
Мавзӯъҳои шеърҳо
9 тегТавсияи мо барои шиносоӣ бо Носири Хусрав
Рӯзе зи сари санг уқобе ба ҳаво хост,
Рӯзе зи сари санг уқобе ба ҳаво хост, Аз баҳри тамаъ болу пари хеш биёрост. Бар ростии бол назар карду чунин гуфт: Имрӯз ҳама рӯи замин зери пари мост.
Фузун хоҳӣ бақо, дилҳо маёзор
Фузун хоҳӣ бақо, дилҳо маёзор, Ки доим дар амон бошад камозор! Ба ёди Ҳақ таъоло бош хушнуд, Ки хушнудӣ ризо ҳосил кунад зуд!
Сафари маърифат
Ман аз баҳри дониш ҷаҳон гаштаам, Зи ҳар гӯшае ганҷи ҷон ёфтаам. Набошад зи дониш гаронтар матоъ, Ки он медиҳад одамиро иртифоъ.
Худоё, арзу тӯли оламатро
Худоё, арзу тӯли оламатро Тавонӣ дар дили мӯре кашидан. На вусъат дар даруни мӯр орӣ, На аз олам сари мӯе буридан.
Боби нуздаҳум — ДАР ФАРҚИ ДӮСТ ВА ДУШМАН
Бибояд фарқ кардан душман аз дӯст, Ки донистан зи душман дӯст некӯст. Куҷо душман сиришти дӯст бошад, Ки мағзи дӯстӣ бепӯст бошад.
Намонад кори дунё ҷуз ба бозӣ,
Намонад кори дунё ҷуз ба бозӣ, Бақое несташ ҳар чун тарозӣ. Ту кабки кӯҳу рӯзу шаб уқобон, Ту аҳли Руму гашти даҳр ғозӣ.
ДАР ШИНОХТАНИ НАФС
Бидон худро, ки гар х(в)адро бидонӣ, Зи худ ҳам неку ҳам бадро бидонӣ. Шиносои вуҷуди хештан шав, Пас он гаҳ сарфарози анҷуман шав.
Осор
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Боби сиюм — ДАР ХАТМИ КИТОБ
Бигуфтам байт сесад аз дили пок, Ҳама дӯшизагони табъу идрок...
Боби бисту нуҳум — ДАР ҚАНОАТ
Мадон ганҷе беҳ аз ганҷи қаноат, Ғаниҳол аст марди ин бизоат...
Боби бисту ҳаштум — ДАР МАЗАММАТИ МУЛУК ВА УМАРО
Чи нохуб аст дидори бузургон, Шудан чун Юсуф андар чанги гур...
Боби бисту ҳафтум — ДАР БЕВАФОИИ ДУНЁ
Басо шоҳони боҳашмат, ки дидем, Ба ғайр аз он ки дар дафтар ...
Боби бисту шашум — ДАР ТАҶАРРУД
Чӣ бандӣ дар работи пурхатар дил, Мусофир то ба кай монӣ ба ...
Боби биступанҷум — ДАР БАЁНИ ҲАЁВУ АҚЛУ ИМОН
Ҳаё асл аст андар зоти инсон, Ки дорад одамиро одамисон. Ҳаё...
Боби бисту чаҳорум — ДАР МАНОҚИБИ АНБИЁВУ АВЛИЁ ВА ҲУКАМО
Се қавм андар ҷаҳон ашрафтаринанд Зи мардум, он чи хосонанд,...
Боби бистусеюм — ДАР ҲАҚҚИ КИШОВАРЗОН
Беҳ аз санноъи олам деҳқон аст, Ки ваҳшу тайрро роҳатрасон а...
Боби бистудувум — ДАР САНЪАТВАРОН
Беҳ аз сонеъ ба гетӣ муқбиле нест, Зи касби даст беҳтар ҳоси...
Боби бистуякум — ДАР НАФСИ БАД ВА РИБОХОРОН
Рибохорон зи аҳли нор бошанд, Куҷо аз хулд бархурдор бошанд....
Боби бистум — ДАР ҚАРЗ ДОДАН ВА ГИРИФТАН
Зи навкиса макун ҳаргиз дирам вом, Ки расвоиву ҷанг орад сар...
Боби нуздаҳум — ДАР ФАРҚИ ДӮСТ ВА ДУШМАН
Бибояд фарқ кардан душман аз дӯст, Ки донистан зи душман дӯс...
Боби ҳаждаҳум — ДАР ЁРИ МУВОФИҚ ВА ВАФО НАМУДАН
Дило, ёре талаб, гар метавонӣ, Чунон ёре, ки бар вай ҷон фиш...
Боби ҳафтдаҳум — ДАР ДАЪВИДОРОНИ МУҚАЛЛИД
Чу ганҷанд он азизон дар харобӣ, Талаб кун ганҷи пинҳон, то ...
Боби шонздаҳум — ДАР БАЁНИ СОЛИКОНИ МУҲАҚҚАҚ
Чӣ донӣ кист дар кунҷи харобот, Зи сӯзи дардмандон дар муноҷ...
Боби понздаҳум — ДАР ШУКРИ ДАРВЕШОН ДАР ФАҚР
Раҳи фақр аст роҳи босаломат, Барӣ аз шарру эмин аз маломат....
Боби чаҳордаҳум — ДАР ДОНИСТАНИ ҶОЙ МИЁНИ АНҶУМАН
Бидон худро миёни анҷуман ҷой, Макаш беш аз гилеми хештан по...
Боби сездаҳум — ДАР ШУРӮЪ ВА ИҶТИНОБ АЗ КОРҲО
Дурӯза умр дар дунёи фонӣ, Накӯ кун хӯю хулқу зиндагонӣ. Ба ...
Боби дувоздаҳум — ДАР БУРИДАН АЗ НОДОН
Аз эшонанд канносу гулобӣ, Вале з-ин бӯву з-он як ганд ёбӣ. ...
Боби ёздаҳум — ДАР ИХТИЛОТ БО МАРДУМИ ДОНО
Саодат ихтилоти зиракон аст, Зи нодон гар расад суде, зиён а...
Боби даҳум — ДАР РОҲАТ РАСОНИДАН ВА НЕКӮӢ ХОСТАН
Беҳин коре, ки андар зиндагонист, Накӯхоҳӣ, ба кас роҳатрасо...
Боби нуҳум — ДАР ЭҲСОН
Паи нафъ ихтилоти сифла магзин, Ки дунёӣ биафзояд, равад дин...
Боби ҳаштум — ДАР ТАМАЪ ВА ХОРӢ
Тамаъ дар ҳар чӣ бастӣ, пой бастӣ, Чу даст аз ҷумла шустӣ, р...
Боби ҳафтум — ДАР ДӮСТӢЮ ВАФОВУ ДУШМАНӢ
Чу хоҳӣ кард бо кас душманӣ соз, Маяфкан дӯстӣ бо ӯ зи оғоз....
Боби шашум — ДАР ГУФТУШУНУД ВА ПАНД ШУНУДАН
Сухан дониста гӯ, чизе, ки гӯӣ, Худ он дониста беҳтар, ар на...
