Шеърҳо
Пурхонандатарин шоирони муосир
Пурхонандатарин шеърҳо
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо, Норасида бодаи дар ҷом мемондем мо. Зан агар моро намебахшид умри ҷовидон, Бетахаллус, бенасаб, беном мемондем мо.
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд, Майли онро дар дилаш андохтанд. Пайи илм ҳамчу шамь бояд гудохт, Ки бе илм Худо натавон шинохт.
Дониш андар дил чароғи равшан аст
То ҷаҳон буд аз сари одам фароз, Кас набуд аз роҳи дониш бениёз. Мардумони бихрад андар ҳар замон, Роҳи донишро ба ҳар гуна забон.
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест, Қомати ту чашми ту абрӯйи ту дар ёд нест. Дар суроғат мезанам худро ба ҳар як кӯю дар, Чун, ки то имрӯз модар кӯйи
Таджикистан — мой родной край
Таджикистан — мой родной край, Цветёшь ты, словно дивный рай. Живётся вольно, преград нет, В сердцах свобода, как рассвет.
Худо гар парда бардорад
Худо гар парда бардорад зи рӯи кори одамҳо, Чӣ шодиҳо хӯрад барҳам, чӣ бозиҳо шавад расво. Яке хандад зи ободӣ, яке гиряд зи барбодӣ, Яке аз ҷон кунад шодӣ, яке
Мо ҳеҷ, замона хеҷ, дунё ҳама ҳеҷ
Мо ҳеҷ, замона хеҷ, дунё ҳама ҳеҷ. Эй ҳеҷ, зи баҳри хеҷ бар ҳеҷ мапеч. Донӣ, ки зи одамӣ чӣ мемонаду бас? Меҳр асту муҳаббат асту боқӣ ҳама ҳеҷ!
Биёед эй рафиқон дарс хонем
Биёед эй рафиқон дарс хонем, Ба бекорию нодони намонем. Ба олам ҳар касе бекор гардад, Ба чашми аҳли олам хор гардад.
Дӯстон, имшаб давои ҷони маҳзунам кунед
Дӯстон, имшаб давои ҷони маҳзунам кунед, Бар сарам афсонае хонеду афсунам кунед. Нест андуҳи маро бо дарди Маҷнун нисбате, Мешавам девона, гар нисбат ба Маҷнуна
Бани одам аъзои якдигаранд
"Бани одам аъзои якдигаранд", Ки акнун паи қатли якдигаранд. "Чу узве ба дард оварад рӯзгор", Дигар узвҳоро ба он як чӣ кор?
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ, Ҳар ҷо ки равӣ, азизу маҳрам бошӣ, Покиза шаву рост бизӣ, илм омӯз, То тоҷи сари наберагони Одам бошӣ.
Дӯст он бошад, ки гирад дасти дӯст
Дӯст он бошад, ки гирад дасти дӯст, Дар парешонҳолию дармондагӣ!
Ҷони ширин (қисми 1)
Ҷони ширин, ин қадар ҷангам макун, Ин қадар беҳуда дилтангам макун. Гашта-гашта дар сафар боз омадам,
Мақсад аз омадани мо талаби дидор аст
Мақсад аз омадани мо талаби дидор аст, Вар-на ин нону намак дар ҳама ҷо бисёр аст. Умр агар хуш гузарад, зиндагии ХИЗР(а) кам аст. Вар-на нохуш гузарад, ними на
Эй ашк оҳиста бирез, ки ғам зиёд аст
Эй ашк оҳиста бирез, ки ғам зиёд аст, Эй шамъ оҳиста бисӯз, ки шаб дароз аст. Имрӯз касе маҳрами асрори касе нест, Мо таҷриба кардем касе ёри касе нест.
Ба номи Худованди ҷону хирад
Ба номи Худованди ҷону хирад, К-аз ин бартар андеша барнагзарад. Худованди ному Худованди ҷой, Худованди рӯзидиҳ раҳнамоӣ.
Тоҷикистон
Тоҷикистон, Тоҷикистон, Ҳар куҷое рафтам аз оғӯши ту, Доманамро ман такидам раҳ ба раҳ дар ҳар қадам, Пойи худро раҳ ба раҳ то сарҳадат
Ғарибӣ кӯйи сахт аст, эй бародар
Ғарибӣ кӯйи сахт аст, эй бародар, Ғарибонро накӯ дору маёзор! Саҳар хестам, дари хона кушодам, Бидидам як ҷавоне хуфта бемор.
Дил ба даст овар, ки Ҳаҷҷи Акбар аст
Дил ба даст овар, ки Ҳаҷҷи Акбар аст, Аз ҳазорон каъба як дил беҳтар аст. Дил назаргоҳи Ҷалили Акбар аст, Каъба бунёди Халили Озар аст.
Падаре бо писаре гуфт ба қаҳр
Падаре бо писаре гуфт ба қаҳр, Ки ту одам нашавӣ ҷони падар. Ҳайфи он умр, ки ай бе сару по, Дар раҳи тарбиятат кардам сарф.
Дил ки ранҷид аз касе, хурсанд кардан мушкил аст
Дил ки ранҷид аз касе, хурсанд кардан мушкил аст. Шишаи бишкастаро пайванд кардан мушкил аст. Кӯҳро он бузурги метавон ҳамвор кард, Ҳарфи ноҳамворро ҳамвор кард
Бархез, то ниҳем сари худ ба пои дӯст
Бархез, то ниҳем сари худ ба пои дӯст, Ҷонро фидо кунем, ки сад ҷон фидои дӯст. Дар дӯстӣ мулоҳизаи маргу зист нест, Душман беҳ аз касе, ки намирад барои дӯст.
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад, Ба дониш дили пир барно бувад. Набошад касе бартар аз аҳли илм, Ки дониш ба инсон тавоно бувад.
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест!
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест! Бандагӣ гар шарт бошад, зиндагӣ даркор нест! Гар фишори душманон обат кунанд, мискин машав, Мард бош эй хастадил, шар
Лоиқ намеояд дигар.
Дар ин замин монанди ман Ошиқ намеояд дигар, Биншин ба рӯи чашми ман, Лоиқ намеояд дигар.
Ҳамаи шеърҳо
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Биё, ки вазъи ҷаҳон тарзи дигар афтодаст,
Биё, ки вазъи ҷаҳон тарзи дигар афтодаст, Ки ҳар кӣ шод дар ӯ зиста-ст, ношод аст. Зи ғунча ҳар варақи гул, ки во шавад ба насим, Ба фарқи булбули бечора теғи б
Дареғи ман, ки зи ишқи ту рафтаам аз даст,
Дареғи ман, ки зи ишқи ту рафтаам аз даст, Чу он шарори баланде, ки з-об гардад паст. Қади чу новаки ман бин, ки чун камони заиф, Ба садмаи кашиши бозуи ғами ту
Як қалам аз файзи шеърам рангбор афтодааст
Як қалам аз файзи шеърам рангбор афтодааст В-арна табъам рашки сад гулшан баҳор афтодааст. То ба мижгон тифли ашкам найсавор афтодааст, Гиряам сомони сад шӯхӣ б
Интизори тирабахтӣ баски сайди роми мост,
Интизори тирабахтӣ баски сайди роми мост, Сурма аз гарди рами оҳу ба чашми доми мост. Мо ба риндӣ фориғем аз ному нанги рӯзгор, Бода аз хуни ду олам обрӯ дар ҷо
Тарзи хирому нози ту з-ин сон, ки дилрабост,
Тарзи хирому нози ту з-ин сон, ки дилрабост, Гар ман ба хоки пои ту ҷон медиҳам, равост. Ҳаргиз ба вазъи дӯстӣ аз сар намениҳад Бегонагӣ, ки шеваи он ёри ошност
Нарасад сарв бар он қомати дилҷӯ, ки турост,
Нарасад сарв бар он қомати дилҷӯ, ки турост, Нарасад мушк бар он зулфи суманбӯ, ки турост. Мехалад бар ҷигарам н-омада аз хона ҳанӯз, Тири мижгон ба камонхонаи
Эй мулоимтар зи тухми нимдунбул ғабғабат,
Эй мулоимтар зи тухми нимдунбул ғабғабат, Рустаи Қаршӣ ҳаловатпарвари кунҷи лабат! К-ӯ занад бар риштаи ҷони мани маҳзун гиреҳ, Гар ҳамехоҳад, ки шайхи хонақаҳ
Гарам мекушад абруи ӯ, чӣ хуб,
Гарам мекушад абруи ӯ, чӣ хуб, Ки гӯянд: «ас-сайфу мо ҳай зунуб». Хаёли рухи ӯ ба чашми ғариб Ҳия ш-шамсу локин би айн ил-ғуруб.
Натавон бар гули рӯи ту зад аз бим гулоб,
Натавон бар гули рӯи ту зад аз бим гулоб, К-аз латофат дамадаш ойина монанди ҳубоб. Дили ман аз шикани зулфи ту натвонад раст, Ҳамчу он саъва, ки афтода ба чанг
Ман кӣ бошам, сар кашам аз хатти фармони шумо?
Ман кӣ бошам, сар кашам аз хатти фармони шумо? Ҳар чи ояд бар сарам, ман банда, ҳукм они шумо. Як сари мискин чи бошад, к-аз шумо дорам дареғ, Гар дилу ҷон аст,
Эй маҳви интизори ту чашми сафеди мо,
Эй маҳви интизори ту чашми сафеди мо, Холӣ мабод аз ту канори умеди мо. Шуд фатҳи боби маъсият аз шаш ҷиҳат, вале Бар қуфли тавба рост наёмад калиди мо.
Дилбаро, садқа шавам наргиси фаттони туро,
Дилбаро, садқа шавам наргиси фаттони туро, Қадди сарву лаби лаълу хати райҳони туро. То бар он чоки гиребон набарам дасти умед, Ҳаргиз аз каф наниҳам гӯшаи домо
Санамо, лоларухо, сарвқадо, симбаро,
Санамо, лоларухо, сарвқадо, симбаро, Ба нигоҳе накунӣ хотири мо шод чаро!? Бо ту, эй дидадаро, қасри дил аст омода, Аз раҳи дида даро бар дилам, эй дидадаро.
Ман, ки дар пои ту кардам сари савдоиро,
Ман, ки дар пои ту кардам сари савдоиро, Бохтам дар сари савдои ту муллоиро. Бурд завқи лаби ширини ту аз хотири ман Фикри дарсу тамаи лаълии ҳалвоиро.
Бисӯхт барқи фано хирмани бақои маро,
Бисӯхт барқи фано хирмани бақои маро, Бибурд сели харобӣ зи ҷо бинои маро. Чи нолаҳо, ки накардам ба кунҷи танҳоӣ, Касе надиду нафаҳмид моҷарои маро.
Рӯзгорест ба абрӯи ту ҷанг аст маро,
Рӯзгорест ба абрӯи ту ҷанг аст маро, Рӯи ҳиммат ба дами теғи фаранг аст маро. Маънии нозук аз он мӯймиён мебастам, Чи кунам, аз даҳанат қофия танг аст маро.
Ало ё айюҳа с-солик, даъи н-нафсу ва қотилҳо,
Ало ё айюҳа с-солик, даъи н-нафсу ва қотилҳо, Ки ин аммора мехоҳад ба чандин саъй ботилҳо. Дар ин боғи пурафсун ғулғули кӯси раҳил ояд Ба гӯши шоҳиди аврод илҳо
Ба авҷи кибриё, к-аз саъйи озодист роҳ он ҷо,
Ба авҷи кибриё, к-аз саъйи озодист роҳ он ҷо, Бикун тарки кулоҳ ин ҷо, шикан тарки кулоҳ он ҷо. Адабгоҳи таҳайюр шӯхчашмӣ барнамедорад, Диҳад тарки кулоҳ ороиши
ТАЪРИХИ АНҶОМИ «ШОҲНОМА»
Чу бугзашт сол аз барам шасту панҷ, Фузун кардам андешаи дарду ранҷ. Ба таърихи шоҳон ниёз омадам, Ба пеш ахтари дерсоз омадам.
1010. ҶАНГИ БЕЖАН БО МОҲУЙ ВА КУШТА ШУДАНИ МОҲУЙ
Чу Бежан сипаҳро ҳама рост кард, Ба эрониён-бар камин хост кард. Бидонист Моҳуй, аз он қалбгоҳ Хурӯшон бирафт аз миёни сипоҳ.
1009. ЛАШКАР КАШИДАНИ БЕЖАН БА ҶАНГИ МОҲУИ СУРӢ
Чунон то ба Бежан расид огаҳӣ, Ки Моҳуй бигрифт шоҳаншаҳӣ. Ба ҳар сӯ фиристод мӯҳру нигин, Ҳаме ром гардад бар ӯ-бар замин.
1008. БА ТАХТ НИШАСТАНИ МОҲУИ СУРӢ
Кас омад, ба Моҳуи Сурӣ бигуфт, Ки шоҳи ҷаҳон ёфт дахма нуҳуфт. Сакубову Қиссису руҳбони Рум Ҳама сӯгворони он марзу бум.
1007. КУШТА ШУДАНИ ЯЗДГИРД БА ДАСТИ ХУСРАВИ ОСИЁБОН
Чу бишнид Моҳуи бедодгар, Суханҳо куҷо гуфт бо ӯ писар. Чунин гуфт бо осиёбон, ки «хез, Саворон бубар, хуни душман бирез».
1006. ФИРИСТОДАНИ МОҲУИ СУРӢ ОСИЁБОНРО БА КУШТАНИ ЯЗДГИРД ВА ПАНДИ МӮБАДОН ДАР БОРАИ БОЗДОШТАНИ Ӯ АЗ КУШТАНАШ
Чу Моҳуй дилро баровард гирд, Бидонист, к-ӯ нест ҷуз Яздгирд. Бад-ӯ гуфт: «Биштоб аз ин анҷуман, Ҳам акнун ҷудо кун сарашро зи тан.
1005. БАРАНГЕХТАНИ МОҲУИ СУРӢ БЕЖАНРО БА ҶАНГИ ЯЗДГИРД ВА ГУРЕХТАНИ ШОҲ ДАР ОСИЁ
Яке паҳлавон буд густурдаком, Нажодаш зи Тархону Бежан ба ном. Нишасташ ба шаҳри Самарқанд буд, Дар он марз чандеш пайванд буд.