Зуфархон Ҷавҳарӣ

Зуфархон Ҷавҳарӣ — шоир, пизишк ва мутафаккири барҷастаи тоҷик мебошад. Ӯ дар таърихи адабиёти тоҷик ҳамчун яке аз охирин пайравони мактаби Бедил ва пайвандгари адабиёти классикӣ бо давраи нав мақоми хоса дорад. Зуфархон соли 1860 дар гузари Намозгоҳи шаҳри Истаравшан дар оилаи Сайид Маҳмудхони Назмӣ, ки шоир ва олим буд, ба дунё омадааст. То 10-солагӣ дар мактабхона хонда, сипас 8 сол назди падар илмҳои забон ва ҳикматро омӯхт. Барои такмили дониш ба Бухоро рафта, дар мадрасаҳои он ҷо забонҳои арабӣ, туркӣ, мантиқ ва фалсафаро то 25-солагӣ аз худ кард. Ҷавҳарӣ дар адабиёт пайрави мактаби Мирзо Абдулқодири Бедил ба шумор меравад. Садриддин Айнӣ қайд кардааст, ки ӯ дар тақлиди Бедил бидуни сохтакории зиёд шеърҳои фасеҳ менавишт. Пас аз Инқилоб, соли 1928 ӯро бо баҳонаи мухолифат ба «озодии занон» ба ҳабс гирифтанд ва 4 сол дар зиндон буд. Пас аз озодӣ муддате аз эҷод дур шуд. Баъдан бо тавсия ва дастгирии Бобоҷон Ғафуров, Ҷавҳарӣ дубора ба навиштани шеър оғоз кард ва асарҳои ватандӯстона офарид. Писари ӯ Суҳайлӣ Ҷавҳаризода (1900—1964) низ шоир ва нависандаи машҳури тоҷик гардид. Зуфархон Ҷавҳарӣ 16 ноябри соли 1945 дар зодгоҳаш — шаҳри Истаравшан вафот кардааст.