Носири Бухороӣ
1300 - 1372Носири Бухороӣ (таваллуд тахминан 1300, Бухоро — вафот тахминан 1372—1378) шоир, хаттот, сӯфӣ ва мутафаккири маъруфи форсу тоҷик дар асри XIV мебошад. Ӯ бо эҷоди ғазалиёти орифона ва ошиқона дар таърихи адабиёт ҷойи намоён дорад. Дар ашъораш таъсири Саъдии Шерозӣ, Умари Хайём ва Ибни Ямин ба мушоҳида мерасад. Ӯ ҳамчун шоири ориф ва инсондӯст шинохта шудааст, ки ғояҳои ватандӯстиро низ тарғиб мекард. Мероси ӯ аз ҷониби бузургони адабиёт ба монанди Абдураҳмони Ҷомӣ дар «Баҳористон» ва Алишер Навоӣ дар «Маҳбуб-ул-қулуб» баланд арзёбӣ шудааст.
Мавзӯъҳои шеърҳо
7 тегТавсияи мо барои шиносоӣ бо Носири Бухороӣ
Ман агар хок шудам, оби шумо равшан бод,
Ман агар хок шудам, оби шумо равшан бод, Сар агар аз ту кашам, теғи ту бар гардан бод! Ҳаққи суҳбат, ки миёни ману ту муҳкам шуд, Гар фаромӯш кунам, лаънати Ҳақ
Аз гулшани рӯяш чу ман якбор гул барчидаме,
Аз гулшани рӯяш чу ман якбор гул барчидаме, Аз ҷумла гулҳои чаман доман ба куллӣ чидаме. Лутфаш агар як раҳ маро аз хоки раҳ бардоштӣ, Чун гард гирди кӯйи ӯ дои
Бирабуд дил зи дастам санаме зарифу шанге,
Бирабуд дил зи дастам санаме зарифу шанге, Гул аз ӯ рабуда бӯе, маҳ аз ӯ гирифта ранге. Чу ба номи ишқ фошам, зи ҳунар чӣ нанг дорам, Нахӯрам ба шодмонӣ ғами ҳе
Эй чашми ту бар ҳам зада ҳоли дили моро,
Эй чашми ту бар ҳам зада ҳоли дили моро, Зулфи ту барошуфта мани бесарупоро. Он чашми сияҳдил, ки камон дорад аз абрӯ, Туркест, ки пайваста занад роҳи хаторо.
Айёми шабоб асту шароб авлотар,
Айёми шабоб асту шароб авлотар, Ҳар ғамзадае масту хароб авлотар. Олам ҳама сар ба сар хароб асту ябоб, Дар ҷойи хароб ҳам хароб авлотар.
Дӯшина мегуфт нолон асире,
Дӯшина мегуфт нолон асире, Касро наёяд раҳм аз фақире. Ҳар кас ба ёре дар ҳар диёре, Моем танҳо, оҳу нафире.
Эй бурда фироқат зи дили хаста қарорам,
Эй бурда фироқат зи дили хаста қарорам, Дарёб, ки ман тоқати ҳаҷри ту надорам. Умрест, ки бе рӯи ту, эй сарви хиромон, Мегардаму мегиряму дар нолаву зорам.
Осор
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Маснавӣ
Ало, эй сабо, рав, сари хеш гир, Замоне раҳи дӯстӣ пеш гир. ...
Қитъае дар шикоят аз пирӣ
Шуд душмани ҷавонӣ мӯйи сапед бар сар, Он беҳ, ки ҷойи душма...
Қитъа
Носир, инсоф аз ҷаҳон маталаб, Ки дар офоқ аз ӯ наёбӣ гард. ...
Ба боргоҳи Сулаймон кӣ арза медорад,
Ба боргоҳи Сулаймон кӣ арза медорад, Ки нест маскани маълум ...
Фалаки филзӯри фарзингард
Фалаки филзӯри фарзингард Оқибат қасди асби Носир кард. Шоҳ ...
Ҳарфи ишқ аз сари забон дур аст,
Ҳарфи ишқ аз сари забон дур аст, Шарҳи ин оят аз баён дур ас...
То Ҳақ зи ҷаҳониён малулам накунад,
То Ҳақ зи ҷаҳониён малулам накунад, Шоистаи даргоҳи қабулам ...
Ҷуз ман ба дами саҳаргаҳӣ маст кӣ шуд,
Ҷуз ман ба дами саҳаргаҳӣ маст кӣ шуд, Бе май ба самоъи хирг...
То ҷилди ҷарида дар ҷаҳон хоҳад буд,
То ҷилди ҷарида дар ҷаҳон хоҳад буд, Пайваста ба дасти дигар...
Ҳоли мани хоксор мебину мапурс,
Ҳоли мани хоксор мебину мапурс, Месӯз аз интизор, мебину мап...
Ашкам чу ақиқ аст зи дурҷи гуҳарат,
Ашкам чу ақиқ аст зи дурҷи гуҳарат, Пуштам чу камон гашт зи ...
Дӣ ғарқи арақ дар офтобаш дидам,
Дӣ ғарқи арақ дар офтобаш дидам, Ҳамчун гули тоза беҳиҷобаш ...
Дарди дилам аз шумори дафтар бигузашт,
Дарди дилам аз шумори дафтар бигузашт, Ин қисса ба ҳар маҳфи...
Ҳарчанд ба чолокии он дилбар нест,
Ҳарчанд ба чолокии он дилбар нест, Моро тамаъи висоли ӯ дарх...
Гар ҳамчу ман афтодаи ин дом шавӣ,
Гар ҳамчу ман афтодаи ин дом шавӣ, Эй бас ки хароби бодаю ҷо...
Бо сунбулаш овехтам аз рӯйи ниёз,
Бо сунбулаш овехтам аз рӯйи ниёз, Гуфтам: Мани савдозадаро ч...
Айёми шабоб асту шароб авлотар,
Айёми шабоб асту шароб авлотар, Ҳар ғамзадае масту хароб авл...
Эй рӯйи ту аз латофат ойинаи рӯҳ,
Эй рӯйи ту аз латофат ойинаи рӯҳ, Хоҳам, ки қадамҳои хаёлат ...
Сипеҳри ҳуснро донам, ки моҳӣ,
Сипеҳри ҳуснро донам, ки моҳӣ, Надонам ҳадди моҳият камоҳӣ. ...
Эй ҳусни ту оинаи анвори илоҳӣ,
Эй ҳусни ту оинаи анвори илоҳӣ, Авсофи ҷамоли ту надонанд ка...
Рӯзе, ки барад бодам чун хок ба ҳар сӯе,
Рӯзе, ки барад бодам чун хок ба ҳар сӯе, Ҳар зарраи хокамро ...
Ёри азизу Юсуфи Канъони мо туӣ,
Ёри азизу Юсуфи Канъони мо туӣ, Дар Мисри дил азизтар аз ҷон...
Турки лашкаршикани ишвагари арбадаҷӯй,
Турки лашкаршикани ишвагари арбадаҷӯй, Бути кофарбачаи нӯшла...
Пайки сабо, агарчи ранҷуру нотавонӣ,
Пайки сабо, агарчи ранҷуру нотавонӣ, Пайғоми мо бигӯӣ он ҷо,...
Ҳарчанд мешикофӣ ту мӯй дар маонӣ,
Ҳарчанд мешикофӣ ту мӯй дар маонӣ, Аз маънии миёнаш, эй ақл,...
