Шеърҳо
Пурхонандатарин шоирони муосир
Пурхонандатарин шеърҳо
Дониш андар дил чароғи равшан аст
То ҷаҳон буд аз сари одам фароз, Кас набуд аз роҳи дониш бениёз. Мардумони бихрад андар ҳар замон, Роҳи донишро ба ҳар гуна забон.
Забони модарӣ
Ҳарчи ӯ аз моли дунё дошт, дод, Хиттаи Балху Бухоро дошт, дод, Суннати волою девон дошт, дод, Тахти Сомон дошт, дод.
Таджикистан — мой родной край
Таджикистан — мой родной край, Цветёшь ты, словно дивный рай. Живётся вольно, преград нет, В сердцах свобода, как рассвет.
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо, Норасида бодаи дар ҷом мемондем мо. Зан агар моро намебахшид умри ҷовидон, Бетахаллус, бенасаб, беном мемондем мо.
Шикоят аз пирӣ
Маро бисуду фурӯ рехт ҳарчи дандон буд, Набуд дандон, ло, бал чароғи тобон буд. Сапеди симрада буду дурру марҷон буд, Ситораи саҳарӣ буду қатраи борон буд!
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд, Майли онро дар дилаш андохтанд. Пайи илм ҳамчу шамь бояд гудохт, Ки бе илм Худо натавон шинохт.
Ҳар бод, ки аз суйи Бухоро ба ман ояд
Ҳар бод, ки аз суйи Бухоро ба ман ояд, Бо буйи гулу мушку насими суман ояд. Бар ҳар зану ҳар мард куҷо барвазад он бод?! Гӯйӣ, магар он бод ҳаме аз Хутан ояд.
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест, Қомати ту чашми ту абрӯйи ту дар ёд нест. Дар суроғат мезанам худро ба ҳар як кӯю дар, Чун, ки то имрӯз модар кӯйи
Муаллим
Шеъре ба номи некат, омӯзгор, дорам, Дар анҷуман ба дастат чун туҳфае супорам, Баҳри сипоси хотир дастат ҳамефишорам, Миннатпазирам аз ту доим ба рӯзгорам.
Офтобо, бори дигар хонаро пурнур кун
Офтобо, бори дигар хонаро пурнур кун, Дӯстонро шод гардон, душманонро кӯр кун! Аз паси кӯҳе барову сангҳоро лаъл соз, Бори дигар ғӯраҳоро пухтаву ангур кун!
Ватан сар мешавад аз гоҳвора
Ватан сар мешавад аз гоҳвора, Зи шири поку аз пистони модар. Ватан сар мешавад аз он тавора, Ки онро сохта дастони модар.
Одамият
Тани одамӣ шариф аст ба ҷони одамият, На ҳамин либоси зебост нишони одамият! Агар одамӣ ба чашм асту даҳону гӯшу бинӣ, Чӣ миёни нақши девору миёни одамият!
Забон гумкарда
Ҳар ки дорад дар ҷаҳон гумкардае, Дар замину дар замон гумкардае. Ин нишон гумкардаеву дигаре, Хештанро бенишон гумкардае.
Биёед эй рафиқон дарс хонем
Биёед эй рафиқон дарс хонем, Ба бекорию нодони намонем. Ба олам ҳар касе бекор гардад, Ба чашми аҳли олам хор гардад.
Ҷони ширин (қисми 1)
Ҷони ширин, ин қадар ҷангам макун, Ин қадар беҳуда дилтангам макун. Гашта-гашта дар сафар боз омадам,
Мо ҳеҷ, замона хеҷ, дунё ҳама ҳеҷ
Мо ҳеҷ, замона хеҷ, дунё ҳама ҳеҷ. Эй ҳеҷ, зи баҳри хеҷ бар ҳеҷ мапеч. Донӣ, ки зи одамӣ чӣ мемонаду бас? Меҳр асту муҳаббат асту боқӣ ҳама ҳеҷ!
Эй ашк оҳиста бирез, ки ғам зиёд аст
Эй ашк оҳиста бирез, ки ғам зиёд аст, Эй шамъ оҳиста бисӯз, ки шаб дароз аст. Имрӯз касе маҳрами асрори касе нест, Мо таҷриба кардем касе ёри касе нест.
Найнома
Бишнав аз най чун ҳикоят мекунад, Аз ҷудойиҳо шикоят мекунад, К-аз найистон то маро бубридаанд, Дар нафирам марду зан нолидаанд.
Эй қавми ба Ҳаҷ рафта, куҷоед, куҷоед
Эй қавми ба Ҳаҷ рафта, куҷоед, куҷоед? Маъшуқ ҳамин ҷост, биёед, биёед. Маъшуқи ту ҳамсояву девор ба девор, Дар бодия саргашта шумо дар чӣ ҳавоед.
Бӯи ҷӯи Мӯлиён
Бӯи Ҷӯи Мӯлиён ояд ҳаме, Ёди ёри меҳрубон ояд ҳаме. Реги Омуву дурушти роҳи ӯ, Зери поям парниён ояд ҳаме.
Ҳаққи устод аз падар беш аст
Ҳаққи устод аз падар беш аст В-аз падар устод дар пеш аст. Гар падар аз ҳаёт баҳра диҳад, Устод аз наҷот баҳра диҳад.
ГУЛИ СУРХ
Рози дил мегуфтам, ар як маҳраме медоштам, Шикваҳо мекардам аз ғам, ҳамдаме медоштам. Дар шаби ҳиҷрон намешуд захми дил реши равон, Гар зи васли як парирӯ марҳа
Ватан
Эй Ватан, эй хоки поки модарам, Аз ту рӯяд нури ҷон дар пайкарам. Бо ту ман маънои ҳастӣ ёфтам, Бо ту ман роҳи саодат кофтам.
Хандаи лола
Бихандад лола бар саҳро, Ба сони чеҳраи Лайло. Бигиряд абр бар гардун, Ба сони дидаи Маҷнун.
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ, Ҳар ҷо ки равӣ, азизу маҳрам бошӣ, Покиза шаву рост бизӣ, илм омӯз, То тоҷи сари наберагони Одам бошӣ.
Ҳамаи шеърҳо
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Ҷаҳон сар ба сар ҳикмату ибрат аст,
Ҷаҳон сар ба сар ҳикмату ибрат аст, Чаро баҳраи мо ҳама ғафлат аст? Абулқосими Фирдавсӣ То кай ба дарду ҳасрат бимирем?
Нишони сармадӣ ҷустам, нишони тир шудам,
Нишони сармадӣ ҷустам, нишони тир шудам, Ғарибу бекасу бечораву фақир шудам. Агарчи шери ҳузарбам, тазоди қисмат бин, Ба дасти як саги дунболагар асир шудам.
Ин сагдилон, ки хидмати айём мекунанд,
Ин сагдилон, ки хидмати айём мекунанд, Бо ваъда халқи содаро ором мекунанд. Балъида ҳаққи халқро ҳамчун наҳанги ҳор, Худро наҷотбахши халқ эълом мекунанд.
Ман бандаи он қавм, ки худро донанд,
Ман бандаи он қавм, ки худро донанд, Ҳар дам дили худро зи ғалат бирҳонанд. Аз зоту сифоти хеш созанд китоб, Феҳристи китобро аналҳақ хонанд.
Худовандо, ки дар зотат раҳимӣ ҳасту раҳмонӣ,
Худовандо, ки дар зотат раҳимӣ ҳасту раҳмонӣ, Чаро моро ато кардӣ ба сад ҷурми мусалмонӣ? Як исломӣ зи исломӣ равад бар коми нокомӣ, Яке нозад, ки ин бошад зи б
На Сосон, на Кӯшони миллат шудем,
На Сосон, на Кӯшони миллат шудем, Адӯи Сурӯшони миллат шудем. Ҳама об андар даҳан будаем, Яке деги ҷӯшони миллат шудем.
Дареғу дард, ки ёрон зи мо ба дур шуданд,
Дареғу дард, ки ёрон зи мо ба дур шуданд, Чунин зи кӯрии хешу зи бахти шӯр шуданд. Чу иттиҳод набуда миёнашон чун мушт, Ба сухра дастхуши чанд муштзӯр шуданд.
То кай бувед аз ҳама дур, эй бародарон,
То кай бувед аз ҳама дур, эй бародарон, Гӯрӣ1 кунед то дари гӯр, эй бародарон! Шохи ҷавонии шумо нашкаста, оваред
Ҳайфи он афрӯхта фарҳанги олӣ,
Ҳайфи он афрӯхта фарҳанги олӣ, Шоирам дар хушксори мулки холӣ. Кӯдакашро гар кушад дар батни модар, Чун тавон кард орзуи безаволӣ?
Дар ҳеҷ одам ояте з-одам намондааст,
Дар ҳеҷ одам ояте з-одам намондааст, Дар қавли мард ҳуҷҷате муҳкам намондааст. Чун тир рост мезанад бар синаҳои халқ, Ҷуз марг бар ҷароҳате марҳам намондааст.
Ғарқи дарёи ғамонам, роҳи ободӣ, куҷоӣ?
Ғарқи дарёи ғамонам, роҳи ободӣ, куҷоӣ? Як қалам шакку гумонам, роҳи ободӣ, куҷоӣ? Гӯям ар, сӯзад забонам, варна сӯзад устухонам, Дар замона безамонам, роҳи обо
Сухан вирди забонҳо буд, имрӯз аз даҳан
Сухан вирди забонҳо буд, имрӯз аз даҳан мондаст, Забони ноби тоҷикӣ бурун аз анҷуман мондаст. Чу ҳар хору хасе даъвои шеъру шоирӣ дорад,
Ҷабри таърих ягон қавм надидаст, ки мо,
Ҷабри таърих ягон қавм надидаст, ки мо, Заҳри таърих нажоде начашидаст, ки мо. Миллате зери фалак бо ҳама фарҳанги сутург Ин қадар зиллату хорӣ накашидаст, ки м
Ҳарфе шунавӣ, оҳу роҳе биравӣ, чоҳ аст,
Ҳарфе шунавӣ, оҳу роҳе биравӣ, чоҳ аст, Аз мӯрии ҳар хона дуди ғами ҷонкоҳ аст. Ҳарфе зи Ватан гӯӣ, тират ба даҳан ояд, Ин ҷо на ватангоҳу на ҷои ватанхоҳ аст.
Аз ту, эй шердилу сафдару бебок, афсӯс,
Аз ту, эй шердилу сафдару бебок, афсӯс, Нараҳидӣ ту ҳам аз зарбати афлок, афсӯс. Рӯи ин хок чу аз тирадилон тира шудаст, Бо дили пок бирафтӣ ба дили хок, афсӯс.
Шаборӯзон зи ҳар ҷониб садои тир меояд,
Шаборӯзон зи ҳар ҷониб садои тир меояд, Ба ҷони одамон талвосаи шабгир меояд. Садои тир меояд, ки тири1 халқ коҳидаст,
Як тараф азохона, як тараф ҷазохона,
Як тараф азохона, як тараф ҷазохона, Мурғи дил намехонад дар сарои вайрона. Раҳ ба раҳ ҳама сарсон дар қаламрави сарсом, Нест аз хушӣ пайғом дар диёри бегона.
Ин харобазамин диёри ман аст,
Ин харобазамин диёри ман аст, Марзи хунини ёдгори ман аст. Чун мазори умедҳом ин ҷост, Охируламр ҳам мазори ман аст.
Ҳар чӣ дорам дар ин ҷаҳон Ватан аст,
Ҳар чӣ дорам дар ин ҷаҳон Ватан аст, Ватан асту мадори ҷону тан аст. Гунаҳи мост, ҳолия ин хок Мадфани мурдагони бекафан аст.
Сари мо сарфи сарфарозӣ буд,
Сари мо сарфи сарфарозӣ буд, Дили мо раҳни дилнавозӣ буд. Мо набигдохтем фӯлоде, Қисмати мо ки дилгудозӣ буд.
Мо зи асли хештан азбакси дур афтодаем,
Мо зи асли хештан азбакси дур афтодаем, Раста аз гӯре, дигарбора ба гӯр афтодаем. Рӯихотирбиниву меҳмоннавозимон чӣ дод? Дода бас нону намак, бо бахти шӯр афтод
Халқи фарзонапараст шуда девонапараст,
Халқи фарзонапараст шуда девонапараст, Дода дурдона зи каф, шуда анбонапараст. Халқи «Шаҳнома»-навис шуд сияҳноманавис, Дода хуршед зи каф, шуда таҳхонапараст.
Чун набуд бар сарамон сарвару сардори бузург,
Чун набуд бар сарамон сарвару сардори бузург, Хушк шуд чашмаи зояндаи афкори бузург. Хурд ғам ҳастаи ҳастии аҷамбошонро Чун набуд дар барамон ҳамдаму ғамхори бу
Бод дар кафат монда – ҷурми боданӯшиҳо,
Бод дар кафат монда – ҷурми боданӯшиҳо, Сахтият ба сар омад – узри сусткӯшиҳо. Раъд бар сарат ғуррад, бод бар дарат шӯрад, Худ ба худ фиғон дорӣ – ҳосили хамӯши
Сӯи бесӯӣ равонем, эй дареғ аз сӯи мо,
Сӯи бесӯӣ равонем, эй дареғ аз сӯи мо, Кӯи некӯе надорем, эй дареғ аз кӯи мо. Чеҳраҳо туршидаву пажмурдаву мотамзада, Рӯи инсонӣ надорем, эй дареғ аз рӯи мо.

