Шеърҳо бо теги: фалсафӣ
Шеърҳои марбут ба теги «фалсафӣ» дар сомонаи «Шоирон».
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Дил ҷуз раҳи ишқи ту напӯяд ҳаргиз,
Дил ҷуз раҳи ишқи ту напӯяд ҳаргиз, Ҷон ҷуз сухани ишқ нагӯяд ҳаргиз. Саҳрои дилам ишқи ту шӯристон кард, То меҳри касе дар он нарӯяд ҳаргиз.
Ҳар луқма, ки бар хони авон аст, махӯр,
Ҳар луқма, ки бар хони авон аст, махӯр, Гар нафси туро роҳати ҷон аст, махӯр. Гар нафси туро асал намояд ба масал, Он хуни дили пирзанон аст, махӯр.
Хуршед чу бар фалак занад рахти нур,
Хуршед чу бар фалак занад рахти нур, Дар партави он хира шавад дида зи дур. В-он дам, ки кунад зи пардаи абр зуҳур. Фаннозиру яҷталиҳи мин ғайри қусур.
Лаззоти ҷаҳон чашида бошӣ ҳама умр,
Лаззоти ҷаҳон чашида бошӣ ҳама умр, Бо ёри худ орамида бошӣ ҳама умр. Ҳам охири умр реҳлатат бояд кард, Хобе бошад, ки дида бошӣ ҳама умр.
Бо ёри мувофиқ ошноӣ хуштар,
Бо ёри мувофиқ ошноӣ хуштар, В-аз ҳамдами бевафо ҷудоӣ хуштар. Чун салтанати замона бигзоштанист, Пайванд ба мулки бенавоӣ хуштар.
Бустони рухи ту гулситон орад бор,
Бустони рухи ту гулситон орад бор, Лаъли ту ҳаёти ҷовидон орад бор. Бар хок фишон қатрае аз лаъли лабат, То буму бари замона ҷон орад бор.
Ё раб, бикушо, гиреҳ зи кори мани зор,
Ё раб, бикушо, гиреҳ зи кори мани зор, Раҳме, ки зи ақл оҷизам дар ҳама кор. Ҷуз даргаҳи ту кай бувадам даргоҳе, Маҳрум аз ин дарам макун, ё ғаффор.
Ҳарчанд ки дида рӯи хуби ту надид,
Ҳарчанд ки дида рӯи хуби ту надид, Як гул зи гулистони висоли ту начид, Аммо дили савдозада дар муддати умр Ҷуз васфи ҷамоли ту на гуфту на шунид.
Дилбар дили хастаро ягон мехоҳад,
Дилбар дили хастаро ягон мехоҳад, Бифристам, гар дилаш чунон мехоҳад. В-он гаҳ ба назора дида бар раҳ биниҳам, То мужда кӣ оварад, ки ҷон мехоҳад.
Ҳаргиз дилам аз ёди ту ғофил нашавад,
Ҳаргиз дилам аз ёди ту ғофил нашавад, Гар ҷон бишавад, меҳри ту аз дил нашавад. Афтода зи рӯи ту дар оинаи дил, Аксе, ки ба ҳеч ваҷҳ зоил нашавад.
То дил зи алоиқи ҷаҳон ҳур нашавад,
То дил зи алоиқи ҷаҳон ҳур нашавад, Андар садафи вуҷуди мо дур нашавад. Пур менашавад косаи сарҳо зи ҳавас, Ҳар коса, ки сарнигун бувад, пур нашавад.
Рӯзе, ки чароғи умр хомӯш шавад,
Рӯзе, ки чароғи умр хомӯш шавад, Дар бистари марг ақл мадҳуш шавад. Бо бедардон макун, Худоё, ҳашрам, Тарсам, ки муҳаббатам фаромӯш шавад.
Дар дил ҳама ширку рӯй бар хок чӣ суд,
Дар дил ҳама ширку рӯй бар хок чӣ суд, Бо нафси палид ҷомаи пок чӣ суд? Заҳр аст гуноҳу тавба тарёки вай аст, Чун заҳр ба ҷон расид, тарёк чӣ суд?
Ошиқ, ки ғами ҷони харобаш наравад,
Ошиқ, ки ғами ҷони харобаш наравад, То ҷон бувад, аз ҷон табу тобаш наравад. Хосияти симоб бувад ошиқро, То кушта нагардад, изтиробаш наравад.
Ҳар, к-ӯ зи дари умр дарояд, биравад,
Ҳар, к-ӯ зи дари умр дарояд, биравад, Чизеш ба ҷуз ғам накушояд, биравад. Аз сирри сухан касе нишоне надиҳад, Жоже ду-се ҳар касе бихояд, биравад.
На кас, ки зи ҷаври даҳр афсурда набуд,
На кас, ки зи ҷаври даҳр афсурда набуд, Не гул, ки дар ин замона пажмурда набуд. Онро, ки биёмадаст, зебо омад, Донӣ, ки биёмада чу оварда набуд.
З-он нола, ки дар бистари ғам дӯшам буд,
З-он нола, ки дар бистари ғам дӯшам буд, Ғамҳои ҷаҳон ҷумла фаромӯшам буд. Ёрон ҳама дарди ман шуниданд, вале Ёре ки дар ӯ кард асар, гӯшам буд.
Мардони раҳаш майл ба ҳастӣ накунанд,
Мардони раҳаш майл ба ҳастӣ накунанд, Худбинию хештанпарастӣ накунанд. Он ҷо, ки муҷаррадони ҳақ май нӯшанд, Хумхона тиҳӣ кунанду мастӣ накунанд.
Гаҳ зоҳиди тасбеҳбадастам хонанд,
Гаҳ зоҳиди тасбеҳбадастам хонанд, Гаҳ ринду хароботию мастам хонанд. Эй вой ба рӯзгори мастурии ман, Гар з-он ки маро чунонки ҳастам, хонанд.
Гар адл кунӣ, бирри ҷаҳонат хонанд,
Гар адл кунӣ, бирри ҷаҳонат хонанд, Гар зулм кунӣ, саги авонат хонанд. Чашми хирадат боз куну нек бибин, То з-ин ду кадом беҳ, ки онат хонанд.
Дил гар раҳи ишқи ӯ напӯяд, чӣ кунад,
Дил гар раҳи ишқи ӯ напӯяд, чӣ кунад, Ҷон давлати васли ӯ наҷӯяд, чӣ кунад? Он лаҳза, ки бар оина тобад хуршед, Оина «Анашшамс» нагӯяд, чӣ кунад?
Ин умр ба абри навбаҳорон монад,
Ин умр ба абри навбаҳорон монад, Ин дида ба сели кӯҳсорон монад. Эй дӯст, чунон бизӣ, ки баъд аз мурдан Ангуштгазидане ба ёрон монад.
Асрори вуҷуд хому нопухта бимонд,
Асрори вуҷуд хому нопухта бимонд, В-он гавҳари бас шариф носуфта бимонд. Ҳар кас ба далели ақл чизе гуфтанд, Он нукта, ки асл буд, ногуфта бимонд.
То валвалаи ишқи ту дар гӯшам шуд,
То валвалаи ишқи ту дар гӯшам шуд, Ақлу хираду ҳуш фаромӯшам шуд. То як варақ аз ишқи ту аз бар кардам, Сесад варақ аз илм фаромӯшам шуд.
Аз шабнами ишқ хоки одам гил шуд,
Аз шабнами ишқ хоки одам гил шуд, Сад фитнаву шӯр дар ҷаҳон ҳосил шуд. Сад ништари ишқ бар раги рӯҳ заданд, Як қатра аз он чакиду номаш дил шуд.