Шеърҳо бо теги: фалсафӣ
Шеърҳои марбут ба теги «фалсафӣ» дар сомонаи «Шоирон».
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Эй дар сифати зоти ту ҳайрон кеҳу меҳ,
Эй дар сифати зоти ту ҳайрон кеҳу меҳ, В-аз ҳар ду ҷаҳон хидмати даргоҳи ту беҳ. Иллат ту ситонию шифо ҳам ту диҳӣ, Ё раб, ту ба файзи хеш бистону бидеҳ.
Эй дил, чу фироқи ёр дидӣ, хун шав,
Эй дил, чу фироқи ёр дидӣ, хун шав, В-эй дида, мувофиқат бикун, Ҷайҳун шав. Эй ҷон, ту азизтар наӣ аз ёрам, Бе ёр нахоҳамат, зи тан берун шав.
Эй дар дилу ҷон сурату маънӣ ҳама ту,
Эй дар дилу ҷон сурату маънӣ ҳама ту, Мақсуд ҳама зи дину дунйӣ ҳама ту. Ҳам бо ҳама ҳамдамию ҳам бе ҳама ту, Эй бо ҳама ту, бе ҳама ту, не ҳама ту.
Эй дар дили ман асли таманно ҳама ту,
Эй дар дили ман асли таманно ҳама ту, В-эй дар сари ман мояи савдо ҳама ту. Ҳарчанд ба рӯзгор дарменигарам, Имрӯз ҳама туию фардо ҳама ту.
Эй омада кори ман ба ҷон аз ғами ту,
Эй омада кори ман ба ҷон аз ғами ту, Танг омада бар дилам ҷаҳон аз ғами ту. Ҳон, эй дилу дида, то ба сар барнакунам Хоки ҳама Дашти Ховарон аз ғами ту.
Эй гашта ҷаҳон ташнаи пуроб аз ту,
Эй гашта ҷаҳон ташнаи пуроб аз ту, Эй ранги гулу лолаи хушоб аз ту. Мӯҳтоҷ ба кимиёи иксири туем, Беш аз ҳама ақл гашта сероб аз ту.
Фарёд зи дасти фалаки оинагун,
Фарёд зи дасти фалаки оинагун, К-аз ҷавру ҷафои ӯ ҷигар дорам хун. Рӯзе ба ҳазор ғам ба шаб меорам, То худ фалак аз парда чӣ орад берун.
Дорам зи ҷафои фалаки оинагун
Дорам зи ҷафои фалаки оинагун В-аз гардиши ин сипеҳри хаспарвари дун Аз дида рухе, ҳамчу пиёла ҳама ашк, В-аз сина диле, ҳамчу суроҳӣ ҳама хун.
Бахте на, ки бо дӯст даромезам ман,
Бахте на, ки бо дӯст даромезам ман, Сабре на, ки аз ишқ бипарҳезам ман. Дасте на, ки бо қазо даровезам ман, Пое на, ки аз дасти ту бигрезам ман.
Дунё насазад аз ӯ мушавваш будан,
Дунё насазад аз ӯ мушавваш будан, Аз сӯзи ғамаш даме дар оташ будан. Мо ҳечу ҷаҳон ҳечу ғаму шодӣ ҳеч, Хуш нест барои ҳеч нох(в)аш будан.
Бо гулрухи хеш гуфтам: Эй ғунчадаҳон,
Бо гулрухи хеш гуфтам: Эй ғунчадаҳон, Ҳар лаҳза мапӯш чеҳра чун ишвадиҳон. Зад ханда, ки: Ман ба акси хубони ҷаҳон Дар парда аён бошаму бе парда ниҳон.
Он дӯст, ки ҳаст ишқи ӯ душмани ҷон,
Он дӯст, ки ҳаст ишқи ӯ душмани ҷон, Бар бод ҳаме диҳад ғамаш хирмани ҷон. Ман дар талабаш дарбадару кӯйбакӯй, Ӯ дар дилу карда даст дар гардани ҷон.
Рафтам ба табибу гуфтам аз дарди ниҳон,
Рафтам ба табибу гуфтам аз дарди ниҳон, Гуфто: Аз ғайри дӯст барбанд забон. Гуфтам, ки: Ғизо? Гуфт: Ҳамин хуни ҷигар. Гуфтам: Парҳез? Гуфт: Аз ҳар ду ҷаҳон.
Чандин чӣ занӣ назора гирди майдон,
Чандин чӣ занӣ назора гирди майдон, Ин ҷо дами аждаҳосту захми пилон. То ҳар кӣ дарояд, биниҳад ӯ дилу ҷон, Фориғ чӣ кунад гирди сарои султон?
Ҷон асту забон аст, забон душмани ҷон,
Ҷон асту забон аст, забон душмани ҷон, Гар ҷон-т ба кор аст, нигаҳ дор забон. Ширин сухане бигуфт шоҳи санамон: «Сар барги дарахт аст, забон боди хазон».
Баҳрест вуҷуди ҷовидон мавҷзанон,
Баҳрест вуҷуди ҷовидон мавҷзанон, З-он баҳр надида ғайри мавҷ аҳли ҷаҳон. Аз ботини баҳр мавҷ бин, гашта аён, Бар зоҳири баҳру баҳр дар мавҷ ниҳон.
Фарёд зи дасти фалаки бесару бун,
Фарёд зи дасти фалаки бесару бун, К-андар бари ман на нав биҳишту на куҳун. Бо ин ҳама низ шукр мебояд кард, Гар з-ин батарам кунад, кӣ гӯяд, ки макун?
Афтода манам ба гӯшаи байти ҳазан,
Афтода манам ба гӯшаи байти ҳазан, Ғамҳои ҷаҳон мӯниси ғамхонаи ман. Ё раб, ту ба фазли хеш дандонамро Бахшой ба рӯҳи ҳазрати Вайси Қаран.
Шамъам, ки ҳама ниҳон фурӯ мегирям,
Шамъам, ки ҳама ниҳон фурӯ мегирям, Механдаму ҳар замон фурӯ мегирям. Чун ҳеч кас аз гиряи ман огаҳ нест, Хуш-хуш ба миёни ҷон фурӯ мегирям.
Чун доира мо зи пӯстпӯшони туем,
Чун доира мо зи пӯстпӯшони туем, Дар доираи ҳалқабагӯшони туем. Гар бинвозӣ, ба ҷон хурӯшони туем, В-ар нанвозӣ, ҳам аз хамӯшони туем.
Сармояи ғам зи даст осон надиҳам,
Сармояи ғам зи даст осон надиҳам, Дил барнаканам зи дӯст, то ҷон надиҳам. Аз дӯст, ки ёдгор дарде дорам, Он дард ба сад ҳазор дармон надиҳам.
Ишқи ту зи хосу ом пинҳон чӣ кунам?
Ишқи ту зи хосу ом пинҳон чӣ кунам? Дарде ки зи ҳад гузашт, дармон чӣ кунам? Хоҳам, ки дилам ба дигаре майл кунад, Ман хоҳаму дил нахоҳад, эй ҷон, чӣ кунам?
Бо дарди ту андешаи дармон накунам,
Бо дарди ту андешаи дармон накунам, Бо зулфи ту орзуи имон накунам. Ҷоно, ту агар ҷон талабӣ, хуш бошад, Андешаи ҷон барои имон накунам.
Ҷаҳде бикунам, ки дил зи ҷон баргирам,
Ҷаҳде бикунам, ки дил зи ҷон баргирам, Роҳи сари кӯи дилситон баргирам. Чун парда миёни ману дилдор манам, Бархезаму худро зи миён баргирам.
Аз хоки дарат рахти иқомат набарам,
Аз хоки дарат рахти иқомат набарам, Дузд аст ғамат, ҷон ба саломат набарам. Бардор ниқоб аз руху бинмой ҷамол, То ҳасрати он рух ба қиёмат набарам.