Шеърҳо
Пурхонандатарин шоирони муосир
Пурхонандатарин шеърҳо
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо
Зан агар оташ намешуд, хом мемондем мо, Норасида бодаи дар ҷом мемондем мо. Зан агар моро намебахшид умри ҷовидон, Бетахаллус, бенасаб, беном мемондем мо.
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд
Ҳар касеро баҳри коре сохтанд, Майли онро дар дилаш андохтанд. Пайи илм ҳамчу шамь бояд гудохт, Ки бе илм Худо натавон шинохт.
Дониш андар дил чароғи равшан аст
То ҷаҳон буд аз сари одам фароз, Кас набуд аз роҳи дониш бениёз. Мардумони бихрад андар ҳар замон, Роҳи донишро ба ҳар гуна забон.
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест
Тифл мондам аз ту модар, рӯйи ту дар ёд нест, Қомати ту чашми ту абрӯйи ту дар ёд нест. Дар суроғат мезанам худро ба ҳар як кӯю дар, Чун, ки то имрӯз модар кӯйи
Таджикистан — мой родной край
Таджикистан — мой родной край, Цветёшь ты, словно дивный рай. Живётся вольно, преград нет, В сердцах свобода, как рассвет.
Худо гар парда бардорад
Худо гар парда бардорад зи рӯи кори одамҳо, Чӣ шодиҳо хӯрад барҳам, чӣ бозиҳо шавад расво. Яке хандад зи ободӣ, яке гиряд зи барбодӣ, Яке аз ҷон кунад шодӣ, яке
Биёед эй рафиқон дарс хонем
Биёед эй рафиқон дарс хонем, Ба бекорию нодони намонем. Ба олам ҳар касе бекор гардад, Ба чашми аҳли олам хор гардад.
Мо ҳеҷ, замона хеҷ, дунё ҳама ҳеҷ
Мо ҳеҷ, замона хеҷ, дунё ҳама ҳеҷ. Эй ҳеҷ, зи баҳри хеҷ бар ҳеҷ мапеч. Донӣ, ки зи одамӣ чӣ мемонаду бас? Меҳр асту муҳаббат асту боқӣ ҳама ҳеҷ!
Дӯстон, имшаб давои ҷони маҳзунам кунед
Дӯстон, имшаб давои ҷони маҳзунам кунед, Бар сарам афсонае хонеду афсунам кунед. Нест андуҳи маро бо дарди Маҷнун нисбате, Мешавам девона, гар нисбат ба Маҷнуна
Бани одам аъзои якдигаранд
"Бани одам аъзои якдигаранд", Ки акнун паи қатли якдигаранд. "Чу узве ба дард оварад рӯзгор", Дигар узвҳоро ба он як чӣ кор?
Ҷони ширин (қисми 1)
Ҷони ширин, ин қадар ҷангам макун, Ин қадар беҳуда дилтангам макун. Гашта-гашта дар сафар боз омадам,
Дӯст он бошад, ки гирад дасти дӯст
Дӯст он бошад, ки гирад дасти дӯст, Дар парешонҳолию дармондагӣ!
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ
Хоҳӣ, ки ҳамеша шоду хуррам бошӣ, Ҳар ҷо ки равӣ, азизу маҳрам бошӣ, Покиза шаву рост бизӣ, илм омӯз, То тоҷи сари наберагони Одам бошӣ.
Мақсад аз омадани мо талаби дидор аст
Мақсад аз омадани мо талаби дидор аст, Вар-на ин нону намак дар ҳама ҷо бисёр аст. Умр агар хуш гузарад, зиндагии ХИЗР(а) кам аст. Вар-на нохуш гузарад, ними на
Эй ашк оҳиста бирез, ки ғам зиёд аст
Эй ашк оҳиста бирез, ки ғам зиёд аст, Эй шамъ оҳиста бисӯз, ки шаб дароз аст. Имрӯз касе маҳрами асрори касе нест, Мо таҷриба кардем касе ёри касе нест.
Ба номи Худованди ҷону хирад
Ба номи Худованди ҷону хирад, К-аз ин бартар андеша барнагзарад. Худованди ному Худованди ҷой, Худованди рӯзидиҳ раҳнамоӣ.
Тоҷикистон
Тоҷикистон, Тоҷикистон, Ҳар куҷое рафтам аз оғӯши ту, Доманамро ман такидам раҳ ба раҳ дар ҳар қадам, Пойи худро раҳ ба раҳ то сарҳадат
Ғарибӣ кӯйи сахт аст, эй бародар
Ғарибӣ кӯйи сахт аст, эй бародар, Ғарибонро накӯ дору маёзор! Саҳар хестам, дари хона кушодам, Бидидам як ҷавоне хуфта бемор.
Дил ба даст овар, ки Ҳаҷҷи Акбар аст
Дил ба даст овар, ки Ҳаҷҷи Акбар аст, Аз ҳазорон каъба як дил беҳтар аст. Дил назаргоҳи Ҷалили Акбар аст, Каъба бунёди Халили Озар аст.
Падаре бо писаре гуфт ба қаҳр
Падаре бо писаре гуфт ба қаҳр, Ки ту одам нашавӣ ҷони падар. Ҳайфи он умр, ки ай бе сару по, Дар раҳи тарбиятат кардам сарф.
Дил ки ранҷид аз касе, хурсанд кардан мушкил аст
Дил ки ранҷид аз касе, хурсанд кардан мушкил аст. Шишаи бишкастаро пайванд кардан мушкил аст. Кӯҳро он бузурги метавон ҳамвор кард, Ҳарфи ноҳамворро ҳамвор кард
Бархез, то ниҳем сари худ ба пои дӯст
Бархез, то ниҳем сари худ ба пои дӯст, Ҷонро фидо кунем, ки сад ҷон фидои дӯст. Дар дӯстӣ мулоҳизаи маргу зист нест, Душман беҳ аз касе, ки намирад барои дӯст.
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад
Тавоно бувад ҳар кӣ доно бувад, Ба дониш дили пир барно бувад. Набошад касе бартар аз аҳли илм, Ки дониш ба инсон тавоно бувад.
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест!
Зиндагӣ охир сар ояд, бандагӣ даркор нест! Бандагӣ гар шарт бошад, зиндагӣ даркор нест! Гар фишори душманон обат кунанд, мискин машав, Мард бош эй хастадил, шар
Лоиқ намеояд дигар.
Дар ин замин монанди ман Ошиқ намеояд дигар, Биншин ба рӯи чашми ман, Лоиқ намеояд дигар.
Ҳамаи шеърҳо
Мураттабкунӣ: навтарин аввал
Татаббуъ бар ғазали худ
Қотили моро набошад ҳеҷ ғам аз қатли мо, Хунбаҳои мо бувад афканда аз кӯи Шумо. Эй фарангизода, ороме надорад ин ғариб, Рӯзу шаб ҳар ҷо равад бе холи ҳиндӯи Шум
Эй тамошогоҳи хубон тоқи абрӯи Шумо
Эй тамошогоҳи хубон тоқи абрӯи Шумо, Нест моро тоқате бе дидани рӯи Шумо. Судаи алмосро бар захми мо марҳам ниҳед, Хунбаҳои мо нигоҳи чашми ҷодӯи Шумо.
Илоҳо, ҳамнишини дард кун оҳу фиғонамро
Илоҳо, ҳамнишини дард кун оҳу фиғонамро, Зи баҳри лутфи худ сероб кун теғи забонамро. Ман он мурғам, ки гарму сарди оламро намедонам, Ба зери боли лутфи хеш ҷо
Моҳи бурҷи шараф, эй духти Шаҳи оламгир
Моҳи бурҷи шараф, эй духти Шаҳи оламгир, Кард бо Муштарии саъд қирон аз тақдир. Ин на он ақди никоҳ аст, ки ақли даррок, Ҳусни анҷоми варо кард тавонад тақрир.
Маснавӣ
Ало, эй сабо, рав, сари хеш гир, Замоне раҳи дӯстӣ пеш гир. Чу оҳи дили ошуфтагон гарм рав, Саҳаргаҳ ба атрофи Хоразм рав.
Қитъае дар шикоят аз пирӣ
Шуд душмани ҷавонӣ мӯйи сапед бар сар, Он беҳ, ки ҷойи душман болои сар набошад. Сар ҳамчу субҳи козиб бевақт шуд сапедам, Шоме зи субҳи пирӣ ториктар набошад.
Қитъа
Носир, инсоф аз ҷаҳон маталаб, Ки дар офоқ аз ӯ наёбӣ гард. Хусрави одиле намонд магар, Тоҷдорӣ хурӯс хоҳад кард.
Ба боргоҳи Сулаймон кӣ арза медорад,
Ба боргоҳи Сулаймон кӣ арза медорад, Ки нест маскани маълум мӯри мискинро. Мани ғариб чу шоҳини чашмбаставу боз Мураббие на, ки гӯяд ба пеши шоҳ инро.
Фалаки филзӯри фарзингард
Фалаки филзӯри фарзингард Оқибат қасди асби Носир кард. Шоҳ агар дафъи зулми ӯ накунад, Банда монад пиёда бо рухи зард.
Ҳарфи ишқ аз сари забон дур аст,
Ҳарфи ишқ аз сари забон дур аст, Шарҳи ин оят аз баён дур аст. Эй ба ҳирсу ҳаво камарбаста, Ин ҳикоят аз он миён дур аст.
То Ҳақ зи ҷаҳониён малулам накунад,
То Ҳақ зи ҷаҳониён малулам накунад, Шоистаи даргоҳи қабулам накунад. Тарси ту аз он аст, ки хокат бихӯрад, Бими ман аз он, ки худ қабулам накунад.
Ҷуз ман ба дами саҳаргаҳӣ маст кӣ шуд,
Ҷуз ман ба дами саҳаргаҳӣ маст кӣ шуд, Бе май ба самоъи хиргаҳӣ маст кӣ шуд? Аз ҳуш биравам, чу бӯйи наргис шунавам, Бар бӯйи пиёлаи тиҳӣ маст кӣ шуд?
То ҷилди ҷарида дар ҷаҳон хоҳад буд,
То ҷилди ҷарида дар ҷаҳон хоҳад буд, Пайваста ба дасти дигарон хоҳад буд. Май нӯшу аз ин ҷарида бархон ғазале, К-ин олами фонӣ гузарон хоҳад буд.
Ҳоли мани хоксор мебину мапурс,
Ҳоли мани хоксор мебину мапурс, Месӯз аз интизор, мебину мапурс, Савдозадае чу ман наёмад ба ҷаҳон, Инак ману рӯзгор, мебину мапурс.
Ашкам чу ақиқ аст зи дурҷи гуҳарат,
Ашкам чу ақиқ аст зи дурҷи гуҳарат, Пуштам чу камон гашт зи тири назарат, Эй аҳди ту ҳамчу зулфи ту ҷумла шикан В-эй ваъдаи ту тиҳимиён чун камарат.
Дӣ ғарқи арақ дар офтобаш дидам,
Дӣ ғарқи арақ дар офтобаш дидам, Ҳамчун гули тоза беҳиҷобаш дидам. Дидам ба ҷамоли ӯ ҷаҳонро, з-он рӯ Чун мардумаки дида дар обаш дидам.
Дарди дилам аз шумори дафтар бигузашт,
Дарди дилам аз шумори дафтар бигузашт, Ин қисса ба ҳар маҳфилу маҳзар бигузашт. Ин воқеа дар ҷаҳон шунидаст кассе? Ман ташнаи обу обам аз сар бигузашт.
Ҳарчанд ба чолокии он дилбар нест,
Ҳарчанд ба чолокии он дилбар нест, Моро тамаъи висоли ӯ дарх(в)ар нест. Зӯру зару зорияст сармояи ишқ, Зорӣ нахарад, зӯр надорам, зар нест.
Гар ҳамчу ман афтодаи ин дом шавӣ,
Гар ҳамчу ман афтодаи ин дом шавӣ, Эй бас ки хароби бодаю ҷом шавӣ. Мо ошиқу ринду масту оламсӯзем, Бо мо манишин, в-агарна бадном шавӣ.
Бо сунбулаш овехтам аз рӯйи ниёз,
Бо сунбулаш овехтам аз рӯйи ниёз, Гуфтам: Мани савдозадаро чора бисоз. Гуфто, ки лабам бигиру зулфам бигузор, Дар айши хуш овез, на дар умри дароз.
Айёми шабоб асту шароб авлотар,
Айёми шабоб асту шароб авлотар, Ҳар ғамзадае масту хароб авлотар. Олам ҳама сар ба сар хароб асту ябоб, Дар ҷойи хароб ҳам хароб авлотар.
Эй рӯйи ту аз латофат ойинаи рӯҳ,
Эй рӯйи ту аз латофат ойинаи рӯҳ, Хоҳам, ки қадамҳои хаёлат ба сабӯҳ Дар дида кашам, вале зи хори мижаам Тарсам, ки шавад пойи хаёлат маҷрӯҳ.
Сипеҳри ҳуснро донам, ки моҳӣ,
Сипеҳри ҳуснро донам, ки моҳӣ, Надонам ҳадди моҳият камоҳӣ. Ту чун моҳию гардад акси рӯят Бигардад чашмаи чашмам чу моҳӣ.
Эй ҳусни ту оинаи анвори илоҳӣ,
Эй ҳусни ту оинаи анвори илоҳӣ, Авсофи ҷамоли ту надонанд камоҳӣ. Хубони ҷаҳон ҷумла чароғанду ту нурӣ, Ғилмони ҷинон ҷумла ғуломанду ту шоҳӣ.
Рӯзе, ки барад бодам чун хок ба ҳар сӯе,
Рӯзе, ки барад бодам чун хок ба ҳар сӯе, Ҳар зарраи хокамро бошад зи вафо бӯе. Дидан ба ту натвонам, зеро ки намеафтад Ин чашми сияҳрӯям дархурди чунон рӯе.