ГУФТОР ДАР СИФАТИ АҚЛИ КУЛЛ ВА НАФСИ КУЛЛ

Аз аввал Ақли куллро кард пайдо, Варо Арши илоҳӣ гуфт доно. Гурӯҳе иллати авло-ш гуфтанд, Гурӯҳе Одами маъно-ш гуфтанд. Дар он дарё, ки дурри ақл суфтанд, Ҳаюлои дувум ҳам низ гуфтанд. Мар-ӯро олами ҷабрут ном аст, Ки Ҷабрили мукаррам з-он мақом аст. Азеро хомаи Яздон-ш хонанд, Расули номаи Яздон-ш номанд. Нахуст аз офариниш баргузида, Худояш бе миёнҷӣ офарида. Ҳар он-ч аз офариниш рӯй бинмуд, Мар-ӯро восита дар олам ӯ буд. Аз аввал Ақли кул чун шуд мушаҳҳар, Зи якдигар бизоданд он ду гавҳар. Зи Ақли кул вуҷуди Нафси кул зод Ҳаме Ҳаввои маънӣ хондаш устод. Бидон гар ҷон-т бо ақл ошно шуд, Ки ин Ҳаввову он Одам чаро шуд? Агар маънии номаш боз донӣ, Варо ҷамъи малоик ном хонӣ. Ҳам ӯ шуд фоили афлоку анҷум, Ҳам ӯ баҳри муҳиту ҷони мардум. Ҳам ӯ лавҳу ҳам ӯ курсии Яздон, Ҳам инсони дувум, ҳам рӯҳи инсон. Аз он омад фуруди ақл маъвой, Ки зери арши курсӣ бошадаш ҷой. Масеҳо гуфт: «Хоҳам зӣ падар шуд», Ҷаҳоне з-ин сухан зеру забар шуд. Накӯ гуфт ӯ, вале руҳбон надонист, Ки ӯ фарзанди Нафси кул ба ҷон аст.